Chương trình yêu cầu bảo vệ tị nạn từ bên trong Canada

Điều kiện pháp lý quy trình quyền lợi trách nhiệm và những thay đổi mới

Canada bảo vệ những người đang ở trong Canada có thể chứng minh rằng họ là người tị nạn theo Công ước hoặc là người cần được bảo vệ. Đây là một thủ tục pháp lý nghiêm ngặt, không phải là con đường thay thế cho chương trình du học, làm việc hoặc định cư thông thường.

Bài viết này giúp người đọc hiểu toàn bộ hành trình từ việc kiểm tra điều kiện, chuẩn bị hồ sơ, tham dự phiên điều trần đến kết quả cuối cùng. Nội dung cũng giải thích các quyền tạm thời về việc làm, học tập và chăm sóc sức khỏe, đồng thời nêu rõ các giới hạn, rủi ro và thời hạn pháp lý quan trọng.

Cập nhật theo nguồn chính thức đến ngày 13 tháng 9 năm 2026

Biên soạn bởi Global Immigration & Investment Solutions (GBIIS) Co., Ltd.

1  Yêu cầu bảo vệ tị nạn trong Canada là gì

Yêu cầu bảo vệ tị nạn từ bên trong Canada là thủ tục dành cho một người đang có mặt tại Canada hoặc đang ở cửa khẩu Canada và đề nghị Nhà nước Canada bảo vệ họ khỏi nguy cơ bị bức hại hoặc bị tổn hại nghiêm trọng nếu phải trở về quốc gia của mình. Immigration, Refugees and Citizenship Canada và Canada Border Services Agency trước hết xem xét hồ sơ có đủ điều kiện để chuyển đến Immigration and Refugee Board of Canada hay không. Nếu đủ điều kiện, Refugee Protection Division thuộc Immigration and Refugee Board of Canada sẽ quyết định nội dung yêu cầu tại phiên điều trần hoặc, trong một số trường hợp, thông qua việc xem xét hồ sơ.

Ba khái niệm cần phân biệt

Khái niệm	Ý nghĩa pháp lý
Asylum claimant hoặc refugee claimant	Người đã nộp yêu cầu bảo vệ tị nạn nhưng chưa nhận được quyết định cuối cùng. Việc nộp yêu cầu không có nghĩa là người đó đã được công nhận là người tị nạn.
Protected person	Người được Immigration and Refugee Board of Canada chấp nhận yêu cầu hoặc được bảo vệ theo một quyết định có thẩm quyền. Người này có thể ở lại Canada và nộp hồ sơ xin thường trú.
Resettled refugee	Người ở ngoài Canada được lựa chọn qua chương trình tái định cư và đến Canada với tư cách là thường trú nhân. Đây là chương trình khác với chương trình yêu cầu tị nạn từ bên trong Canada.

 

Mong muốn có việc làm ổn định, chất lượng sống tốt hơn hoặc nền giáo dục tốt hơn cho con không tự nó tạo thành căn cứ tị nạn. Người nộp phải chứng minh rằng nguy cơ thuộc phạm vi bảo vệ của pháp luật Canada.

Nguồn chính thức  Canada.ca  Claiming asylum from within Canada

2  Ai có thể đáp ứng tiêu chuẩn được bảo vệ

Người tị nạn theo Công ước

Một Convention refugee là người đang ở Canada và không thể trở về quốc gia quê hương hoặc quốc gia thường trú vì có nỗi sợ bị bức hại có căn cứ. Sự bức hại phải liên quan đến ít nhất một trong các căn cứ được pháp luật công nhận.

• Chủng tộc
• Tôn giáo
• Quan điểm chính trị
• Quốc tịch
• Thuộc một nhóm xã hội cụ thể, chẳng hạn phụ nữ hoặc người có khuynh hướng tính dục cụ thể

Người cần được bảo vệ

Một person in need of protection là người đang ở Canada và không thể trở về quốc gia của mình vì có nguy cơ bị tra tấn, bị đe dọa tính mạng, hoặc bị đối xử hay trừng phạt một cách tàn nhẫn và bất thường.

Immigration and Refugee Board of Canada xem xét từng hồ sơ một cách riêng biệt. Người nộp thường phải chứng minh danh tính, tính đáng tin cậy của lời khai, bản chất và mức độ nguy hiểm, khả năng được chính quyền quê hương bảo vệ, và liệu có khu vực nào trong quốc gia đó mà họ có thể sống an toàn hay không. Tài liệu phải nhất quán với lời khai và tình hình khách quan tại quốc gia liên quan.

Nguồn chính thức  Canada.ca  Meet the requirements

3  Những trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện chuyển đến Hội đồng

Đủ tiêu chuẩn về nguy cơ chưa chắc đã đủ điều kiện để được đưa ra phiên điều trần. Immigration, Refugees and Citizenship Canada hoặc Canada Border Services Agency còn phải kiểm tra các điều kiện để tiếp nhận hồ sơ.

Theo trang hướng dẫn hiện hành của Canada, yêu cầu có thể không đủ điều kiện nếu người nộp thuộc một trong các trường hợp sau:

• Đã được một quốc gia khác công nhận là người tị nạn theo Công ước và có thể trở lại quốc gia đó.
• Đã có quy chế về người được bảo vệ tại Canada.
• Đang bị áp dụng lệnh trục xuất theo quy định của pháp luật.
• Đã từng nộp đơn xin tị nạn tại một quốc gia khác.
• Không được phép nhập cảnh hoặc lưu trú tại Canada vì lý do an ninh, tội phạm, vi phạm nhân quyền hoặc vi phạm các quy định quốc tế.
• Một yêu cầu trước đây tại Canada đã được xác định là không đủ điều kiện.
• Đã có một yêu cầu trước đây tại Canada bị bác, bị tuyên bố hoặc đã được rút.
• Đi từ Hoa Kỳ vào Canada qua biên giới đường bộ và áp dụng Hiệp định Nước thứ ba An toàn, không có ngoại lệ.
• Nộp yêu cầu sau thời hạn theo một trong hai quy tắc mới áp dụng cho hồ sơ nộp từ ngày 3 tháng 6 năm 2025.

Nếu hồ sơ không đủ điều kiện, hồ sơ sẽ không được chuyển đến Refugee Protection Division để quyết định. Canada Border Services Agency sẽ tiếp nhận vụ việc để thực hiện thủ tục trục xuất và xác định người đó có đủ điều kiện để được thực hiện Pre-Removal Risk Assessment hay không.

Nguồn chính thức  Canada.ca  Eligibility requirements

4  Quy định mới áp dụng cho hồ sơ từ ngày 3 tháng 6 năm 2025

Bill C-12 được Thượng viện thông qua và trở thành luật vào ngày 26 tháng 3 năm 2026. Hai điều kiện mới hiện có hiệu lực nhưng áp dụng đối với tất cả các yêu cầu tị nạn được nộp từ ngày 3 tháng 6 năm 2025. Đây là lý do vì sao ngày áp dụng của hồ sơ sớm hơn ngày luật chính thức được ban hành.

Quy tắc	Cách hiểu chính xác	Hậu quả
Thời hạn một năm	Nếu lần đầu tiên một người nhập cảnh vào Canada sau ngày 24 tháng 6 năm 2020, họ phải nộp yêu cầu trong vòng không quá 1 năm kể từ lần nhập cảnh đó. Việc rời Canada rồi quay lại không làm thời hạn bắt đầu lại.	Yêu cầu nộp muộn hơn 1 năm không được chuyển đến Immigration and Refugee Board of Canada.
Thời hạn mười bốn ngày	Áp dụng cho người từ Hoa Kỳ đi vào Canada qua các cửa khẩu dọc theo biên giới đường bộ. Nếu họ nộp yêu cầu sau 14 ngày kể từ ngày vào Canada, hồ sơ sẽ không đủ điều kiện.	Yêu cầu không được gửi đến Immigration and Refugee Board of Canada.

 

Trẻ vị thành niên không có người đi kèm được miễn khỏi 2 điều kiện mới này. Tuy nhiên, các điều kiện tiếp nhận khác vẫn cần được xem xét.

Ví dụ để hiểu quy tắc một năm

Một người nhập cảnh vào Canada lần đầu vào ngày 1 tháng 8 năm 2024, rời Canada trong vài tháng rồi quay lại vào ngày 1 tháng 6 năm 2025. Mốc tính một năm vẫn bắt đầu từ ngày 1 tháng 8 năm 2024. Nếu người đó nộp yêu cầu sau ngày kỷ niệm một năm kể từ lần nhập cảnh đầu tiên, hồ sơ có thể không đủ điều kiện, dù lần quay lại Canada mới xảy ra gần đây.

Ví dụ để hiểu quy tắc mười bốn ngày

Một người đi từ Hoa Kỳ sang Canada qua các cửa khẩu đường bộ. Nếu họ xin tị nạn trong thời gian mười bốn ngày đầu, Hiệp định Nước thứ ba An toàn vẫn có thể khiến họ bị trả về Hoa Kỳ, trừ khi họ đáp ứng một ngoại lệ. Nếu họ chờ quá mười bốn ngày mới nộp, quy tắc mới lại khiến hồ sơ không đủ điều kiện để được chuyển đến Immigration and Refugee Board of Canada. Vì vậy, thời hạn mười bốn ngày không tạo ra khoảng thời gian an toàn để né tránh Hiệp định.

Người bị ảnh hưởng bởi hai quy tắc mới vẫn có thể được xem xét Pre-Removal Risk Assessment trước khi bị trục xuất nếu Canada Border Services Agency xác nhận rằng họ đủ điều kiện. Đây là thủ tục khác với phiên điều trần tại Refugee Protection Division.

Nguồn chính thức  Canada.ca  Bill C-12 asylum measures

5  Hiệp định Nước thứ ba An toàn giữa Canada và Hoa Kỳ

Canada-United States Safe Third Country Agreement yêu cầu phần lớn người từ Hoa Kỳ đến biên giới đường bộ Canada phải xin bảo vệ tại quốc gia an toàn đầu tiên mà họ đến. Hiệp định áp dụng tại các cửa khẩu đường bộ, đối với người đi vào giữa các cửa khẩu và nộp yêu cầu trong thời gian quy định, trên tàu hỏa, và trong một trường hợp hạn chế tại sân bay.

Bốn nhóm ngoại lệ chính của Hiệp định gồm:

• Ngoại lệ dựa trên thành viên gia đình đủ điều kiện đang ở Canada.
• Ngoại lệ dành cho trẻ vị thành niên không có người đi kèm đáp ứng định nghĩa theo Hiệp định.
• Ngoại lệ dành cho người có một số loại giấy tờ hợp lệ của Canada, chẳng hạn như thị thực, giấy phép làm việc hoặc giấy phép học tập hợp lệ.
• Ngoại lệ vì lợi ích công cộng, chủ yếu liên quan đến nguy cơ bị án tử hình theo điều kiện luật định.

Một người đáp ứng ngoại lệ của Hiệp định vẫn phải đáp ứng tất cả các điều kiện tiếp nhận hồ sơ khác. Công dân Hoa Kỳ và người không quốc tịch thường trú tại Hoa Kỳ không thuộc phạm vi áp dụng của Hiệp định theo cách này.

Nguồn chính thức  Canada.ca  Canada United States Safe Third Country Agreement

6  Bắt đầu yêu cầu trực tuyến từ bên trong Canada

Người đang ở bên trong Canada phải sử dụng IRCC Portal để nộp yêu cầu trực tuyến. Nếu không thể nộp trực tuyến vì lý do về khả năng tiếp cận, người đó có thể xin phép nộp hồ sơ bằng giấy.

Hồ sơ bắt buộc và tài liệu hỗ trợ

• Mỗi người trong gia đình cùng yêu cầu bảo vệ phải hoàn thành Basis of Claim form, tức là Đơn trình bày căn cứ yêu cầu bảo vệ.
• Chuẩn bị bản sao hộ chiếu, giấy thông hành hoặc giấy tờ nhận dạng khác của từng người.
• Nếu có người hỗ trợ hoặc đại diện, hãy hoàn thành và ký vào Use of a Representative form khi được yêu cầu.
• Tài liệu hỗ trợ có thể gồm bằng chứng nhập cảnh, giấy tờ căn cước, bằng chứng về hoạt động chính trị hoặc xã hội, hồ sơ cảnh sát hoặc tòa án, hồ sơ y tế, thư từ, hình ảnh, lời khai nhân chứng, tin tức và báo cáo nhân quyền về tình hình quốc gia.

Có thể dùng một tài khoản IRCC Portal để nộp cho người yêu cầu chính và các thành viên gia đình đi cùng. Người nộp phải trả lời đầy đủ, trung thực và tải lên tài liệu theo yêu cầu. Thông tin sai hoặc tài liệu giả mạo có thể dẫn đến việc hồ sơ bị bác và gây ra hậu quả di trú nghiêm trọng, thậm chí bị cấm nhập cảnh vào Canada.

Nguồn chính thức  Canada.ca  Start a claim online

7  Sau khi nộp hồ sơ

Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, Immigration, Refugees and Citizenship Canada sẽ thông báo những phần còn thiếu. Nếu hồ sơ đầy đủ, người nộp thường nhận được Acknowledgment of Claim, hướng dẫn khám sức khỏe di trú, mẫu Medical Report và hướng dẫn tham dự cuộc hẹn trực tiếp.

Tại cuộc hẹn với viên chức

• Viên chức hỏi về lý lịch, lý do đến Canada và các nguy cơ tại quốc gia quê hương.
• Người nộp và từng thành viên gia đình phải xuất trình hộ chiếu, giấy thông hành và giấy tờ nhận dạng bản gốc. Canada cung cấp bản sao chứng thực và giữ giấy thông hành cho đến khi có quyết định cuối cùng.
• Canada thu thập dấu vân tay của người trên mười bốn tuổi và chụp ảnh của các thành viên trong hồ sơ.

Nếu hồ sơ đủ điều kiện, người nộp sẽ nhận được Confirmation of Referral chứng minh hồ sơ đã được chuyển đến Immigration and Refugee Board of Canada và Refugee Protection Identity Document xác nhận danh tính, đồng thời đã nộp đơn. Nếu hồ sơ không đủ điều kiện, người nộp sẽ nhận được thư từ chối và vụ việc sẽ được chuyển đến Canada Border Services Agency.

Nguồn chính thức  Canada.ca  After you submit your claim

8  Chuẩn bị bằng chứng và phiên điều trần

Basis of Claim form là nền tảng của vụ việc. Người nộp cần mô tả theo trình tự thời gian những gì đã xảy ra, người hoặc tổ chức gây nguy hiểm, lý do nguy cơ liên quan đến mình, phản ứng của cơ quan chức năng và lý do không thể sống an toàn ở nơi khác trong quốc gia đó. Mọi điểm khác biệt giữa biểu mẫu, lời khai, hồ sơ nhập cảnh và bằng chứng cần được giải thích trung thực.

Những việc cần làm trong thời gian chờ

• Thông báo ngay cho Refugee Protection Division, Immigration, Refugees and Citizenship Canada và Canada Border Services Agency khi thay đổi địa chỉ, số điện thoại hoặc địa chỉ thư điện tử.
• Gửi bằng chứng càng sớm càng tốt và tuân thủ thời hạn ghi trong thư của Immigration and Refugee Board of Canada.
• Đọc Notice to Appear để biết ngày, giờ, hình thức và hướng dẫn tham gia phiên điều trần.
• Sắp xếp luật sư hoặc người đại diện được cấp phép sớm nếu cần; không nên đợi đến ngày điều trần.

Đa số phiên điều trần được tổ chức trực tuyến, được giữ kín để bảo vệ người yêu cầu và gia đình, và thường kéo dài dưới 3 giờ. Người khuyết tật, người có bệnh trạng, người lớn tuổi, trẻ vị thành niên hoặc người từng trải qua bạo lực trên cơ sở giới có thể yêu cầu hỗ trợ hoặc điều chỉnh thủ tục phù hợp. Trẻ vị thành niên nộp hồ sơ một mình được chỉ định một designated representative để bảo vệ quyền lợi và giúp hiểu thủ tục; người này không phải là luật sư của trẻ.

Nguồn chính thức: Immigration and Refugee Board of Canada: Get ready for your hearing

9  Quyền lợi trong thời gian chờ quyết định

Làm việc

Người yêu cầu có thể đủ điều kiện để nhận open work permit, cho phép làm việc hợp pháp. Khi nộp hồ sơ trực tuyến, người nộp có thể chọn yêu cầu giấy phép làm việc mà không cần nộp đơn riêng hoặc trả thêm phí. Giấy phép chỉ được cấp khi hồ sơ đủ điều kiện để chuyển đến Immigration and Refugee Board of Canada và người nộp đã vượt qua khám sức khỏe di trú. Thành viên gia đình ở Canada có tên trong yêu cầu và muốn làm việc cũng có thể đủ điều kiện.

Nếu không xin giấy phép làm việc cùng lúc, người nộp có thể nộp riêng và phải cung cấp Refugee Protection Identity Document, bằng chứng đã khám sức khỏe, bằng chứng về nhu cầu làm việc để trang trải nhu cầu cơ bản và bằng chứng về các thành viên gia đình liên quan. Phải gia hạn trước ngày hết hạn; nếu để hết hạn rồi mới nộp, người đó phải ngừng làm việc trong thời gian hồ sơ được xem xét.

Theo chính sách công tạm thời được giới thiệu ngày 26 tháng 3 năm 2026, một số người có hồ sơ bị xác định không đủ điều kiện vẫn có thể tiếp tục làm việc đến khi giấy phép hiện có hết hạn hoặc xin cấp giấy phép làm việc mới nếu đã nhận được Refugee Protection Identity Document và đáp ứng các điều kiện liên quan. Hồ sơ mới phải trả lệ phí không hoàn lại. Giấy phép làm việc không tạo ra quy chế di trú và không cho phép người đó ở lại Canada lâu hơn thời hạn pháp luật cho phép.

Học tập và tương lai của trẻ em

Người lớn và thành viên gia đình muốn học chương trình thuộc diện phải có giấy phép học tập cần nộp đơn trực tuyến riêng và thường phải có thư chấp nhận từ một designated learning institution. Trẻ vị thành niên không cần giấy phép học tập để học mẫu giáo, tiểu học hoặc trung học; Refugee Protection Identity Document hoặc giấy tờ tiền nhiệm có thể được sử dụng khi đăng ký vào trường.

Việc trẻ em được đến trường trong thời gian gia đình chờ quyết định giúp duy trì sự ổn định, khả năng học tập và sự gắn kết với cộng đồng. Tuy nhiên, mong muốn cho con một tương lai giáo dục tốt hơn không phải là căn cứ pháp lý độc lập để xin tị nạn. Căn cứ vẫn phải là nguy cơ bị bức hại hoặc bị tổn hại nghiêm trọng theo quy định của pháp luật.

Chăm sóc sức khỏe

Interim Federal Health Program cung cấp bảo hiểm y tế tạm thời cho người yêu cầu tị nạn, bao gồm dịch vụ bệnh viện, dịch vụ của chuyên gia y tế, chăm sóc thị lực, nha khoa khẩn cấp và thuốc kê đơn theo phạm vi chương trình. Chương trình cũng thanh toán một lần khám sức khỏe di trú cùng các xét nghiệm chẩn đoán cần thiết liên quan. Bảo hiểm tiếp tục đến khi người đó có bảo hiểm y tế của tỉnh hoặc vùng lãnh thổ hoặc rời Canada. Bảo hiểm tự động chấm dứt nếu người nộp rút yêu cầu hoặc Immigration and Refugee Board of Canada tuyên bố hồ sơ bị bỏ.

Hỗ trợ cộng đồng và pháp lý

Khả năng nhận trợ giúp pháp lý, nơi ở tạm thời, hỗ trợ thu nhập, dịch vụ ngôn ngữ hoặc dịch vụ cộng đồng phụ thuộc vào từng tỉnh, vùng lãnh thổ và điều kiện của từng chương trình. Người không đủ khả năng thuê luật sư có thể liên hệ với cơ quan Legal Aid tại nơi cư trú để tìm hiểu về các điều kiện hỗ trợ.

Nguồn chính thức  Canada.ca  While you wait

Nguồn chính thức  Canada.ca  Health care coverage

10 Trách nhiệm và những điều không nên làm

• Luôn cung cấp thông tin trung thực. Không sử dụng tài liệu giả, không thêm chi tiết do người khác dựng lên và không ký biểu mẫu chưa đọc hoặc chưa hiểu.
• Giữ bản sao của mọi biểu mẫu, bằng chứng, thư từ và xác nhận đã nộp.
• Tham dự mọi cuộc hẹn, cuộc phỏng vấn và phiên điều trần. Nếu vắng mặt hoặc không phản hồi, hồ sơ có thể bị tuyên bố là vắng mặt.
• Cập nhật thông tin liên lạc ngay khi thay đổi để không bỏ lỡ Notice to Appear hoặc yêu cầu bổ sung.
• Không trở về quốc gia mà mình cho rằng đang bị bức hại. Việc trở về có thể khiến hồ sơ đang xử lý bị bác hoặc làm mất quy chế người được bảo vệ sau khi đã được chấp nhận.
• Không rút yêu cầu chỉ vì muốn chuyển sang một chương trình khác mà chưa được tư vấn. Sau khi rút, người đó không thể nộp yêu cầu tị nạn tại Canada trong tương lai theo hướng dẫn hiện hành.
• Gia hạn giấy phép làm việc hoặc học tập trước ngày hết hạn và tuân thủ đầy đủ các điều kiện của giấy phép.

11 Kết quả sau phiên điều trần

Kết quả	Ý nghĩa và bước tiếp theo
Yêu cầu được chấp nhận	Người nộp trở thành protected person, được ở lại Canada và có thể nộp hồ sơ xin định cư vĩnh viễn. Quy chế được bảo vệ không tự động chuyển thành thường trú nhân; phải nộp hồ sơ thường trú riêng.
Yêu cầu bị bác	Người nộp phải rời Canada, trừ khi có quyền kháng cáo, xem xét tư pháp, đánh giá rủi ro hoặc một con đường pháp lý khác áp dụng cho trường hợp của họ.

 

Các lựa chọn có thể có sau quyết định bất lợi

• Refugee Appeal Division: nếu có quyền kháng cáo, Notice of Appeal thường phải được nộp trong vòng mười lăm ngày kể từ khi nhận được quyết định của Refugee Protection Division; Appellant Record phải được nộp trong vòng bốn mươi lăm ngày.
• Pre-Removal Risk Assessment: chỉ có thể nộp khi Canada Border Services Agency xác nhận rằng người đó đủ điều kiện. Thủ tục đánh giá nguy cơ nếu bị đưa về quốc gia liên quan.
• Federal Court of Canada: đơn xin phép xem xét tư pháp đối với quyết định của Immigration and Refugee Board of Canada thường phải được nộp trong vòng 15 ngày. Việc nộp đơn không phải lúc nào cũng tự động dừng việc trục xuất.
• Humanitarian and Compassionate Grounds: là yêu cầu xin thường trú trong hoàn cảnh đặc biệt, được xét riêng và có thể bị giới hạn về thời gian cấm nộp mười hai tháng sau quyết định tị nạn bất lợi, trừ một số ngoại lệ. Việc nộp hồ sơ không tự động ngăn chặn hoặc trì hoãn việc trục xuất.

Các thời hạn sau quyết định rất ngắn và quyền sử dụng từng biện pháp khác nhau giữa các hồ sơ. Người nhận quyết định bất lợi nên tìm tư vấn pháp lý ngay trong ngày nhận quyết định và không chờ đến gần hết hạn.

Nguồn chính thức  Canada.ca  After your hearing

Nguồn chính thức: Immigration and Refugee Board of Canada  Filing a refugee appeal

12 Thời gian xử lý hiện tại

Canada không công bố thời hạn bảo đảm cho mọi yêu cầu. Thời gian thực tế phụ thuộc vào thời điểm hồ sơ hoàn chỉnh, việc kiểm tra an ninh, quốc gia nguồn, mức độ phức tạp, bằng chứng, lịch của hội đồng và việc có hoãn phiên điều trần hay không.

Theo số liệu chi tiết được Immigration and Refugee Board of Canada trình bày trước Ủy ban Quốc hội vào tháng 3 năm 2026, tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2025:

Chỉ số chính thức	Số liệu
Số yêu cầu đang chờ tại Refugee Protection Division	Khoảng 300,100 yêu cầu
Thời gian chờ trung bình từ khi được chuyển đến khi có quyết định	Khoảng 24 tháng
Thời gian chờ trung bình từ khi hồ sơ sẵn sàng xét xử	Khoảng 17 tháng
Khối lượng hồ sơ tồn tính theo năng lực được cấp kinh phí năm 2026 đến 2027	Tương đương khoảng 40 tháng công việc

 

Các số liệu trên là mức trung bình và chỉ là ảnh chụp tại một thời điểm, không phải là lời hứa về thời gian cho một hồ sơ cụ thể. Một hồ sơ mới có thể nhanh hơn hoặc chậm hơn đáng kể. Khi đăng bài trên website, nên ghi rõ ngày cập nhật và kiểm tra lại số liệu định kỳ.

Nguồn chính thức: Immigration and Refugee Board of Canada, March 2026 committee briefing

13 Quyền lợi thực tế và giới hạn cần hiểu

Quyền lợi và cơ chế bảo vệ	Giới hạn và rủi ro
Được một cơ quan tài phán độc lập xem xét nguy cơ và bằng chứng.	Người nộp phải tự chứng minh yêu cầu; không có bảo đảm nào được chấp nhận.
Có thể xin giấy phép làm việc và số bảo hiểm xã hội nếu đáp ứng các điều kiện.	Không được làm việc nếu chưa có giấy phép hợp lệ; giấy phép không tạo quyền ở lại lâu dài.
Trẻ vị thành niên có thể học mẫu giáo, tiểu học và trung học mà không cần giấy phép học tập.	Giáo dục tốt hơn không phải là căn cứ để xin tị nạn.
Được bảo hiểm y tế tạm thời thông qua Interim Federal Health Program.	Phạm vi bảo hiểm có giới hạn và chấm dứt trong các trường hợp được pháp luật quy định.
Có thể yêu cầu hỗ trợ thủ tục do tuổi tác, khuyết tật, bệnh tật hoặc trải nghiệm bạo lực.	Quá trình kể lại sự việc và chờ quyết định có thể kéo dài, gây áp lực tâm lý.
Nếu được chấp nhận, bạn sẽ trở thành người được bảo vệ và có thể xin được thường trú.	Không tự động có thường trú; hồ sơ thường trú là bước riêng.
Một số quyết định bất lợi có thể được kháng cáo hoặc xem xét lại.	Không phải ai cũng có đủ quyền kháng cáo; thời hạn rất ngắn và có nguy cơ bị trục xuất.

 

Hệ thống tị nạn bảo vệ con người khỏi những mối nguy hiểm nghiêm trọng. Hệ thống này không nên được quảng bá như một chương trình định cư có quyền lợi chắc chắn hoặc như một phương án ở lại Canada khi thị thực sắp hết hạn.

14 Lịch sử phát triển của hệ thống bảo vệ tị nạn Canada

Mốc thời gian	Sự kiện
1969	Canada tham gia Công ước năm 1951 về quy chế người tị nạn và Nghị định thư năm 1967.
1976	Immigration Act đưa các nghĩa vụ bảo vệ vào luật trong nước và thiết lập quy trình quyết định chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy tờ.
1985	Phán quyết Singh của Supreme Court of Canada khẳng định yêu cầu về công bằng thủ tục và phiên điều trần bằng lời nói khi tính đáng tin cậy là một vấn đề quan trọng.
1989	Immigration and Refugee Board of Canada được thành lập với tư cách là cơ quan tài phán hành chính độc lập.
1995	Canada phê chuẩn Công ước Liên Hợp Quốc chống tra tấn.
2002	Immigration and Refugee Protection Act tập hợp khuôn khổ bảo vệ hiện đại; Canada và Hoa Kỳ ký Hiệp định Nước thứ ba An toàn.
2004	Hiệp định Nước thứ ba An toàn có hiệu lực từ ngày 29 tháng 12.
2010 và 2012	Các cải cách theo Balanced Refugee Reform Act và Protecting Canada's Immigration System Act thay đổi thủ tục và phát triển cơ chế kháng cáo về tị nạn.
2023	Nghị định thư bổ sung mở rộng Hiệp định Nước thứ ba về An toàn trên toàn bộ biên giới đường bộ, bao gồm cả đường thủy nội địa.
2026	Bill C-12 trở thành luật ngày 26 tháng 3 và có hiệu lực, đưa ra 2 điều kiện mới áp dụng cho yêu cầu nộp từ ngày 3 tháng 6 năm 2025.

 

Nguồn chính thức  Canada.ca  Independent review of the in Canada asylum system

15 Mười điều cần kiểm tra trước khi nộp yêu cầu

1. Tôi có đang thực sự đối mặt với nguy cơ bị bức hại, tra tấn, bị đe dọa tính mạng hoặc bị đối xử tàn nhẫn theo quy định của pháp luật không?

2. Tôi đã kiểm tra toàn bộ điều kiện tiếp nhận, đặc biệt là hồ sơ đã nộp ở quốc gia khác, hồ sơ trước đây tại Canada, lệnh trục xuất và các vấn đề hình sự hoặc an ninh.

3. Ngày nhập cảnh Canada đầu tiên sau ngày 24 tháng 6 năm 2020 là ngày nào và thời hạn 1 năm ảnh hưởng đến tôi ra sao?

4. Tôi có đi từ Hoa Kỳ vào Canada qua biên giới đường bộ không và Hiệp định Nước thứ ba An toàn có áp dụng không?

5. Tôi có giấy tờ chứng minh danh tính, hành trình nhập cảnh và các sự kiện quan trọng không?

6. Form Basis of Claim có đầy đủ, đúng trình tự, nhất quán và đúng sự thật không?

7. Tôi đã thu thập tài liệu khách quan về tình hình quốc gia và bằng chứng cá nhân chưa?

8. Tôi có hiểu rằng hộ chiếu và giấy thông hành có thể bị Canada giữ đến khi có quyết định cuối cùng không?

9. Tôi có kế hoạch theo dõi thư từ, cập nhật địa chỉ, khám sức khỏe và tham dự mọi cuộc hẹn không?

10. Tôi đã được một luật sư hoặc người đại diện được cấp phép đánh giá hồ sơ và giải thích các hậu quả chưa?

16 Cảnh báo về người đại diện và cam kết sai lệch

Không ai có thể bảo đảm rằng một yêu cầu tị nạn sẽ được chấp nhận hoặc được xử lý trong một khoảng thời gian cố định. Người đại diện được trả phí phải là người được pháp luật Canada cho phép, chẳng hạn như luật sư hoặc paralegal thuộc Law Society có thẩm quyền, notary tại Quebec, hoặc immigration consultant là thành viên có tư cách hợp lệ của College of Immigration and Citizenship Consultants. Cần kiểm tra tư cách hành nghề trước khi ký hợp đồng hoặc thanh toán phí.

Hãy tránh người hứa chắc kết quả, khuyên dùng câu chuyện hoặc giấy tờ không đúng sự thật, yêu cầu trả khoản tiền lớn bằng tiền mặt, hoặc từ chối cung cấp hợp đồng và biên lai. Người nộp chịu trách nhiệm về nội dung mình ký, kể cả khi người khác chuẩn bị hồ sơ.

Nguồn chính thức  Canada.ca  Choose an authorized representative

17 Thông điệp dành cho gia đình và trẻ em

Đối với gia đình thật sự phải chạy khỏi nguy hiểm, sự bảo vệ của Canada có thể mang lại một môi trường an toàn để ổn định cuộc sống, chăm sóc sức khỏe và giúp trẻ tiếp tục đến trường trong khi hồ sơ đang được xem xét. Mục tiêu nhân đạo này luôn đi kèm với một quy trình kiểm tra nghiêm ngặt để bảo đảm sự bảo vệ dành cho đúng những người đáp ứng các tiêu chuẩn pháp luật.

Gia đình nên ưu tiên sự an toàn, tính trung thực và quyền lợi tốt nhất cho trẻ trong mọi quyết định. Trẻ không nên được hướng dẫn ghi nhớ một câu chuyện do người lớn tạo ra. Nếu trẻ phải tham gia thủ tục, nên xin hỗ trợ phù hợp và được tư vấn chuyên môn để hạn chế tổn thương thêm.

18  Nguồn tham khảo chính thức

1. Claiming asylum from within Canada

2. Meet the requirements to submit an asylum claim

3. Bill C-12 immigration and asylum measures have become law

4. Canada-United States Safe Third Country Agreement

5. Start a claim online

6. After you submit your claim

7. While you wait for a decision

8. Health care coverage

9. Get ready for your refugee hearing

10. After your hearing

11. Options after a claim is rejected

12. Filing a refugee appeal

13. Pre-removal Risk Assessment

14. Federal Court review

15. Humanitarian and Compassionate Grounds

16. History and independent review of the in-Canada asylum system

17. Refugee Protection Division processing and wait times

18. Ineligible Asylum Claims Information Sheet

Lưu ý pháp lý và phạm vi dịch vụ

Tài liệu này cung cấp thông tin khái quát bằng tiếng Việt cho mục đích giáo dục và truyền thông. Nội dung không phải là tư vấn pháp lý, không thay thế việc đánh giá hồ sơ cá nhân và không đảm bảo kết quả. Luật, quy định, biểu mẫu, lệ phí, chính sách công và thời gian xử lý có thể thay đổi sau ngày cập nhật.

Global Immigration & Investment Solutions GBIIS Co. Ltd. không phải là công ty luật. Khách hàng phải thuê luật sư hoặc người đại diện được pháp luật Canada cấp phép để nhận tư vấn pháp lý và đại diện trong hồ sơ. Trước khi đăng bài hoặc sử dụng cho một trường hợp cụ thể, cần kiểm tra lại các trang chính thức của Canada và của Immigration and Refugee Board of Canada.

GLOBAL IMMIGRATION & INVESTMENT SOLUTIONS GBIIS CO. LTD.

Your Success is Our Mission  |  www.gbiis.ca