Hỏi đáp về đầu tư và thường trú Panama

Chương trình Nhà đầu tư đủ điều kiện
Qualified Investor Program (QIP)

Panama City, Panama. Hình minh họa tạo bằng trí tuệ nhân tạo.

126 câu hỏi và trả lời dành cho nhà đầu tư và gia đình
Đối chiếu nguồn chính thức đến ngày 20/10/2026

Phạm vi và cách sử dụng tài liệu

Tài liệu giúp nhà đầu tư và gia đình hiểu điều kiện xin thường trú QIP, lựa chọn hình thức đầu tư, dự trù hồ sơ và chi phí, đồng thời nhận diện nghĩa vụ sau phê duyệt. Thường trú, cư trú thuế, quốc tịch và quyền đi lại quốc tế là các vấn đề khác nhau, cần được đánh giá theo quy định tương ứng.

Căn cứ chính là Nghị định số 17 ngày 08/09/2026, có hiệu lực ngày 16/09/2026, thay thế Nghị định số 722 năm 2020 cùng các sửa đổi. Hồ sơ và đầu tư có trước ngày hiệu lực phải được xét thêm điều khoản chuyển tiếp. [N1; N11]

Số câu được giữ từ 1 đến 126 để thuận tiện trao đổi và tra cứu. Các câu 67, 106, 115 và 121 có phần giải thích mở rộng và ví dụ. Các mã N1 đến N25 liên kết với danh mục nguồn cuối tài liệu. Văn bản tiếng Tây Ban Nha là căn cứ gốc; phần tiếng Việt là diễn giải để người đọc tham khảo.

GBIIS cung cấp thông tin, điều phối hồ sơ và kết nối chuyên gia; GBIIS không phải hãng luật. Tài liệu không thay thế đánh giá pháp lý, thuế hoặc đầu tư cho giao dịch cụ thể và không bảo đảm phê duyệt, quốc tịch, lợi nhuận hoặc hoàn vốn. Phí dịch vụ và điều khoản dự án phải được xác nhận bằng văn bản trước khi thanh toán.

Các mức vốn đầu tư cần phân biệt

Hình thức	Vốn tối thiểu	Điều kiện chính
Bất động sản bán lần đầu	300.000 USD	Tài sản mới, chưa sử dụng và đúng Điều 4
Bất động sản thị trường thứ cấp	500.000 USD	Kiểm tra lịch sử giao dịch và sử dụng
Hợp đồng cam kết mua bán	300.000 USD	Đúng cơ chế Điều 7, không phải mọi đặt cọc
Chứng khoán đủ điều kiện	500.000 USD	Công cụ và trung gian đáp ứng Điều 8
Tiền gửi tại hai ngân hàng nhà nước	500.000 USD	Chỉ Banco Nacional de Panamá hoặc Caja de Ahorros
Tiền gửi tại ngân hàng tư nhân	750.000 USD	Ngân hàng có giấy phép chung đủ điều kiện

 

Các mức trên là vốn đầu tư, chưa gồm thuế và phí. Balboa (B/.) là đơn vị tiền tệ Panama, ngang giá đô la Mỹ (USD). Khoản đầu tư phải duy trì ít nhất năm năm và đáp ứng nghĩa vụ chứng minh hằng năm. [N1 Điều 4 đến 9 và 12]

 

Mục lục tra cứu

I  Chương trình và điều kiện cơ bản  |  Câu 1 đến 10

II  Gia đình và người phụ thuộc  |  Câu 11 đến 19

III  Mức vốn và điều kiện đầu tư  |  Câu 20 đến 26

IV  Nguồn tiền và đầu tư qua pháp nhân  |  Câu 27 đến 35

V  Hồ sơ và quy trình xét duyệt  |  Câu 36 đến 44

VI  Duy trì thường trú và nhập quốc tịch  |  Câu 45 đến 66

VII  Thuế chuyển nhượng và hợp đồng dự án  |  Câu 67 đến 74

VIII  Bất động sản và bảo đảm đầu tư  |  Câu 75 đến 88

IX  Tiền gửi chứng khoán và nguồn vốn  |  Câu 89 đến 96

X  Thời hạn chi phí và quy định chuyển tiếp  |  Câu 97 đến 108

XI  Gia đình thuế cho thuê và thẩm tra  |  Câu 109 đến 120

XII  Hộ chiếu đặc biệt và xác nhận ngân hàng  |  Câu 121 đến 126

Thuật ngữ và cơ quan liên quan

Nguồn chính thức và phạm vi xác minh

Những câu nên đọc trước

Câu 20  Mức đầu tư tối thiểu theo hình thức

Câu 37  Thời gian xử lý và thời gian toàn bộ hồ sơ

Câu 67  Thuế bán bất động sản và hai ví dụ tính tiền

Câu 104  Quy định chuyển tiếp và chuyển diện cư trú

Câu 115  Thuế cho thuê nhà tại Panamá Pacífico

Câu 121  Quyền xin hộ chiếu đặc biệt và giới hạn sử dụng

 

I  Chương trình và điều kiện cơ bản

Câu 1. Ai có thể nộp hồ sơ Chương trình Nhà đầu tư đủ điều kiện của Panama?

Người nước ngoài có khoản đầu tư đáp ứng đúng loại hình, mức vốn, nguồn tiền và hồ sơ theo Nghị định số 17 năm 2026 có thể xin thường trú. Qualified Investor Program (QIP) là tên tiếng Anh thường dùng; tên pháp lý tiếng Tây Ban Nha là Inversionista Calificado. Đầu tư đủ tiền không đồng nghĩa hồ sơ chắc chắn được chấp thuận. [N1 Điều 1 đến 3 và 11]

Câu 2. Nhà đầu tư được hưởng những quyền lợi gì?

Khi được phê duyệt, người nộp đơn nhận tư cách thường trú trực tiếp và có thể cư trú tại Panama; vợ hoặc chồng, con và cha mẹ đủ điều kiện có thể được xem xét đi cùng. Quyền làm việc, cư trú thuế và quốc tịch phải đáp ứng quy định riêng. Thẻ thường trú Panama không thay thế hộ chiếu và không tự tạo quyền miễn visa vào châu Âu, Anh hoặc các nước khác. Luật số 493 năm 2025 có quy định riêng về hộ chiếu đặc biệt; xem Câu 121 đến 125. [N1 Điều 1, 14 và 17; N3; N4; N12]

Câu 3. Trẻ vị thành niên có thể là nhà đầu tư chính không?

Người đứng đơn chính cần có năng lực pháp lý để thực hiện khoản đầu tư, ký kết và ủy quyền theo quy định áp dụng. Trẻ vị thành niên thông thường tham gia với tư cách người phụ thuộc. Nếu trẻ đồng sở hữu, nhận thừa kế hoặc có tài sản riêng, cần đánh giá cơ chế đại diện và điều kiện đầu tư trước khi lập hồ sơ; quyền sở hữu tài sản của trẻ không tự xác lập tư cách nhà đầu tư chính. [N1 Điều 2 và 3; hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ]

Câu 4. Có quốc tịch nào bị cấm tham gia QIP không?

Nghị định số 17 năm 2026 không quy định danh sách quốc tịch bị loại trừ toàn bộ khỏi QIP. Mỗi người vẫn phải đáp ứng kiểm tra nhân thân, an ninh và nguồn tiền. Quyền xin thường trú, quyền nhập cảnh và việc ngân hàng tiếp nhận giao dịch là ba vấn đề được xét riêng. Vì vậy, quốc tịch cụ thể cần được kiểm tra cùng tuyến chuyển tiền trước khi đầu tư. [N1 Điều 2, 10 và 11]

Câu 5. Có QIP hoặc có visa Mỹ là được tự do nhập cảnh Panama không?

Không thể kết luận như vậy. Nộp hồ sơ QIP chưa phải giấy phép nhập cảnh. Trước chuyến đi phải kiểm tra hộ chiếu, quốc tịch, visa hoặc miễn visa còn hiệu lực, điều kiện quá cảnh và yêu cầu hãng bay. Không dùng câu chung rằng mọi visa Mỹ, Canada hoặc châu Âu đều giúp miễn visa Panama; phải xác nhận đúng loại giấy tờ và điều kiện hiện hành. [N1 Điều 16; khuyến nghị kiểm tra nhập cảnh theo từng chuyến]

Câu 6. Công dân Nga hoặc Belarus có được nộp hồ sơ không?

Nghị định số 17 không nêu lệnh cấm chung riêng cho hai quốc tịch này. Khả năng thực hiện phụ thuộc vào kiểm tra an ninh, nguồn tiền, ngân hàng gửi và nhận, cùng các hạn chế áp dụng tại thời điểm giao dịch. Không mặc định tiền bắt buộc phải chuyển từ một nước thứ ba; tuyến chuyển tiền cần được ngân hàng và luật sư chấp thuận trước. [N1 Điều 2 và 11]

Câu 7. Có thường trú QIP thì được làm việc tại Panama ngay không?

Không tự động. Bộ Lao động và Phát triển Lao động Panama có loại giấy phép lao động 4B dành cho thường trú nhân là nhà đầu tư đủ điều kiện. Người muốn làm việc cần thực hiện thủ tục phù hợp trước khi bắt đầu. Sở hữu cổ phần hoặc nhận lợi nhuận không đồng nghĩa được trực tiếp làm mọi công việc hay hành nghề chuyên môn bị hạn chế. [N4]

Câu 8. QIP có yêu cầu thi tiếng Tây Ban Nha không?

Nghị định QIP không quy định kỳ thi ngôn ngữ để cấp thường trú theo diện này. Hồ sơ bằng ngoại ngữ vẫn cần bản dịch tiếng Tây Ban Nha đúng quy định. Nhập quốc tịch là thủ tục khác, có yêu cầu về tiếng Tây Ban Nha và kiến thức Panama theo Hiến pháp. [N1; N3 Điều 10]

Câu 9. Có cần giấy chứng nhận sức khỏe không và có thể khám trực tuyến không?

Hồ sơ phải có chứng nhận sức khỏe theo yêu cầu di trú áp dụng. Trước khi khám, cần xác nhận bác sĩ đủ thẩm quyền cấp, hình thức khám và thời hạn sử dụng của giấy chứng nhận. Chưa có căn cứ trong các nguồn đối chiếu để coi khám trực tuyến là hình thức được chấp nhận chung cho mọi hồ sơ QIP. [N2 Điều 28; N1 Điều 13]

Câu 10. Có được giữ thường trú ở quốc gia khác không?

QIP không đặt ra nghĩa vụ chỉ có một tư cách thường trú. Tuy nhiên, từng quốc gia có quy định riêng về số ngày hiện diện, nghĩa vụ thuế và duy trì quy chế. Có thường trú Panama không bảo đảm giữ được thường trú Canada hoặc một nước khác nếu không đáp ứng luật của nước đó. [N1; phạm vi giải thích chỉ áp dụng Panama]

II  Gia đình và người phụ thuộc

Gia đình tại khu dân cư lấy cảm hứng từ Panama. Hình minh họa tạo bằng trí tuệ nhân tạo, không đại diện dự án cụ thể.

Câu 11. Những thành viên nào trong gia đình có thể đi cùng?

Nhóm thông thường gồm vợ hoặc chồng, con đủ điều kiện và cha mẹ phụ thuộc. Con trưởng thành đến giới hạn tuổi theo quy định phải chứng minh việc học và phụ thuộc tài chính. Không mặc định mọi thân nhân, anh chị em hoặc cha mẹ của vợ hoặc chồng đều đủ điều kiện; quan hệ phải được xét theo người đứng đơn và căn cứ phù hợp. [N5; N6; N1 Điều 17]

Câu 12. Gia đình có thể nộp cùng hồ sơ nhà đầu tư chính không?

Có thể đưa người phụ thuộc đủ điều kiện vào hồ sơ gia đình. Mỗi người vẫn phải có giấy tờ nhân thân, chứng minh quan hệ và các tài liệu bắt buộc theo tuổi, hoàn cảnh. Một khoản đầu tư đủ điều kiện có thể dùng cho người đứng đơn cùng vợ hoặc chồng và người phụ thuộc trong cùng hồ sơ, theo quy tắc đồng sở hữu của Điều 3. [N1 Điều 3 và 11; N5]

Câu 13. Con trên 18 tuổi hoặc con khuyết tật được xem xét thế nào?

Con trên 18 tuổi đến giới hạn 25 tuổi có thể được xem xét khi đang học thường xuyên và phụ thuộc tài chính; hồ sơ hướng dẫn chung còn yêu cầu chứng nhận học toàn thời gian và tuyên thệ độc thân. Cần kiểm tra tuổi tại thời điểm nộp và bộ yêu cầu QIP áp dụng, vì phần danh mục giấy tờ dùng cách diễn đạt “dưới 25 tuổi”. Gia đình nên đánh giá sớm trước sinh nhật 25 của con. [N6 Điều 224 và danh mục hồ sơ]

Quy định chung cũng nêu thân nhân khuyết tật trong nhóm có thể xin cư trú phụ thuộc. Cần xác nhận quan hệ, tình trạng khuyết tật, sự phụ thuộc và căn cứ áp dụng cho hồ sơ QIP; không thể suy ra mọi trường hợp đều tự động được chấp thuận hoặc miễn toàn bộ điều kiện. [N6; N1 Điều 17]

 

Câu 14. Khi con đạt giới hạn tuổi thì có tự động mất hoặc giữ thường trú không?

Không nên cam kết tự động theo cả hai hướng. Điều 17 yêu cầu thông báo các sự kiện thay đổi quan hệ phụ thuộc, bao gồm việc đạt tuổi trưởng thành và các nguyên nhân pháp lý khác. Cơ quan di trú xem xét riêng việc tiếp tục, thay đổi hoặc chấm dứt quy chế bằng quyết định có lý do; không hủy tự động mà không cho người liên quan được trình bày. [N1 Điều 17]

Câu 15. Cặp đôi chưa đăng ký kết hôn có thể nộp chung không?

Quan hệ chưa đăng ký kết hôn cần được kiểm tra riêng về khả năng công nhận theo luật gia đình và di trú Panama. Điều 17 của nghị định QIP quy định việc bổ sung vợ hoặc chồng mới sau phê duyệt trên cơ sở hôn nhân dân sự. Chỉ có thời gian sống chung hoặc bản tuyên thệ chưa đủ để khẳng định một người được tiếp nhận là vợ hoặc chồng phụ thuộc. Cần chốt căn cứ và chứng cứ quan hệ trước khi lập hồ sơ. [N1 Điều 17; N3 Điều 58]

Câu 16. Hôn nhân đồng giới đăng ký ở nước ngoài có tự động được công nhận để đi kèm không?

Không thể mặc nhiên sử dụng giấy kết hôn đồng giới ở nước ngoài để xác lập quyền đi kèm QIP. Khả năng công nhận quan hệ và căn cứ cư trú cần được luật sư Panama đánh giá bằng văn bản trước khi lựa chọn hồ sơ gia đình hoặc phương án cư trú độc lập. Tài liệu này chưa xác minh được một cơ chế QIP cho phép tự động công nhận mọi trường hợp như vậy. [N1 Điều 17; phạm vi xác minh về người phụ thuộc]

Câu 17. Trẻ em cần những giấy tờ gì?

Thông thường cần hộ chiếu, khai sinh, tài liệu chứng minh quan hệ, giấy tờ sức khỏe và hồ sơ theo yêu cầu di trú. Nếu chỉ một cha hoặc mẹ làm hồ sơ hoặc đưa trẻ đi, cần kiểm tra chấp thuận của người còn lại, quyền nuôi con và quyền đưa trẻ ra nước ngoài. Con nuôi cần quyết định nhận nuôi có giá trị và được công nhận phù hợp. [N2 Điều 28; N6; N1 Điều 17]

Câu 18. Bộ hồ sơ gia đình nên chuẩn bị theo nhóm nào?

Tách thành hồ sơ người đứng đơn; hồ sơ vợ hoặc chồng; hồ sơ từng con; và hồ sơ cha mẹ nếu xin kèm. Hồ sơ chính gồm nhân thân, ủy quyền, lý lịch tư pháp, sức khỏe, nguồn tiền và chứng minh đầu tư. Hồ sơ phụ thuộc bổ sung chứng cứ quan hệ, bảo trợ kinh tế, học tập và quyền nuôi con khi cần. Luật sư lập danh mục cuối cùng theo từng người. [N1 Điều 11; N2 Điều 28; N6]

Câu 19. Sau khi được duyệt có thể bổ sung người phụ thuộc không?

Có cơ chế bổ sung trực tiếp cho con mới sinh hoặc mới được nhận nuôi và vợ hoặc chồng kết hôn dân sự sau quyết định phê duyệt của nhà đầu tư chính. Nhà đầu tư phải tiếp tục đáp ứng điều kiện duy trì đầu tư. Hồ sơ gồm chứng nhận đầu tư còn hợp lệ, chứng cứ quan hệ được chứng nhận đúng quy định, thư chịu trách nhiệm kinh tế có công chứng và yêu cầu chung tương ứng. Mỗi người phụ thuộc mới nộp 1.000 USD cho Ngân khố Quốc gia và 1.000 USD cho Cơ quan Di trú. [N1 Điều 17]

Người thân đã có quan hệ từ trước nhưng chưa được đưa vào hồ sơ cần xem thêm Câu 109; không tự áp dụng cơ chế dành cho quan hệ phát sinh sau phê duyệt.

III  Mức vốn và điều kiện đầu tư

Câu 20. Mức đầu tư tối thiểu hiện hành là bao nhiêu?

Bất động sản mới thuộc giao dịch bán lần đầu đáp ứng điều kiện: 300.000 USD; bất động sản thị trường thứ cấp: 500.000 USD; chứng khoán đủ điều kiện: 500.000 USD; tiền gửi kỳ hạn tại Banco Nacional de Panamá hoặc Caja de Ahorros: 500.000 USD; tại ngân hàng tư nhân có giấy phép chung đủ điều kiện: 750.000 USD. Nhánh hợp đồng cam kết mua bán được quy định riêng tại Điều 7. Vốn phải duy trì ít nhất năm năm. [N1 Điều 4 đến 9 và 12]

Câu 21. Cha mẹ hoặc người khác có thể tặng tiền để đủ vốn QIP không?

Không được mặc nhiên dùng tiền tặng cho của bên thứ ba để đáp ứng mức vốn tối thiểu. Điều 2 yêu cầu vốn thuộc sở hữu của người nộp đơn, chứng minh được quyền sở hữu và đường tiền; đồng thời loại các khoản nhận dưới dạng tặng cho, quà tặng hoặc chuyển giao miễn phí từ bên thứ ba khỏi số vốn tối thiểu được công nhận. Nguồn tiền gia đình và cơ cấu đồng sở hữu cần được đánh giá trước khi chuyển vốn. [N1 Điều 2 và 3]

Câu 22. Vợ chồng có thể đồng sở hữu khoản đầu tư không?

Có. Điều 3 cho phép tính một khoản đầu tư chung của người đứng đơn chính với vợ hoặc chồng hoặc người phụ thuộc trong cùng hồ sơ nếu chứng minh đúng quyền sở hữu hoặc chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng và đạt giá trị ròng tối thiểu. Hai nhà đầu tư chính nộp hồ sơ độc lập không được cùng sử dụng một phần vốn để thay cho mức tối thiểu riêng của mỗi người. [N1 Điều 3 khoản 6]

Câu 23. Phải duy trì khoản đầu tư bao lâu?

Ít nhất năm năm. Cần phân biệt ngày thực hiện hoặc hoàn tất khoản đầu tư, ngày phê duyệt cư trú và ngày đến hạn chứng minh hằng năm. Chẳng hạn, nhánh chứng khoán quy định thời gian vốn liên tục từ khi hoàn tất trên tài khoản. Luật sư phải lập lịch đúng nhánh đầu tư; không lấy ngày đặt cọc làm ngày bắt đầu chung cho mọi trường hợp. [N1 Điều 8, 9 và 12]

 

Câu 24. Có thể dùng hợp đồng cam kết mua bán thay cho giấy chứng nhận sở hữu không?

Có thể theo Điều 7, nếu đáp ứng đúng nhánh đầu tư qua hợp đồng cam kết mua bán, chứng minh số vốn, cơ chế ủy thác hoặc thanh toán trực tiếp và bảo đảm tương ứng. Một hợp đồng đặt chỗ hoặc cam kết mua thông thường chưa đủ. Cần kiểm tra thời hạn hoàn tất, tách thửa hoặc tách căn và đăng ký sở hữu theo luật mới. [N1 Điều 7]

Câu 25. Chỉ cần chuyển đủ tiền dù tài sản được định giá thấp hơn có được không?

Không. Giá trị ròng được tính bằng số thấp hơn giữa giá thực trả và giá trị thương mại được chứng minh hợp lý, sau đó trừ dư nợ của mọi nghĩa vụ bảo đảm bằng tài sản. Giá trị này phải đạt mức tối thiểu của nhánh đầu tư. Cơ quan chức năng có thể yêu cầu thẩm định độc lập khi có căn cứ nghi ngờ chênh lệch giá. [N1 Điều 5 và 6]

Câu 26. Có được thay đổi khoản đầu tư không?

Có cơ chế thay thế, không phải cấm tuyệt đối. Theo Điều 12, nếu đầu tư chấm dứt, bị chuyển nhượng, thay thế hoặc không còn tồn tại trước đủ hạn, phải thông báo Bộ Thương mại và Công nghiệp Panama (Ministerio de Comercio e Industrias — MICI) trong 30 ngày dương lịch; MICI cho thời hạn tối đa 90 ngày dương lịch để chứng minh tái đầu tư tương đương đúng luật. Trường hợp chủ đầu tư vi phạm hợp đồng cam kết mua bán có quy tắc đặc biệt tại Điều 7. [N1 Điều 7 và 12]

IV  Nguồn tiền và đầu tư qua pháp nhân

Câu 27. Có thể đầu tư trực tiếp hoặc qua công ty không?

Có. Nghị định mới cho phép đầu tư cá nhân hoặc thông qua pháp nhân hợp lệ, kể cả pháp nhân nước ngoài theo các điều kiện tương ứng. Người đứng đơn phải chứng minh mình là chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng và có quyền kiểm soát thực tế. Việc phải mở tài khoản Panama tùy loại đầu tư và cách giao dịch, không có câu trả lời chung cho mọi nhánh. [N1 Điều 2, 3, 5 và 9]

Câu 28. Cần chứng minh tiền từ nước ngoài thế nào?

Cần chứng minh cả việc tiền có nguồn gốc nước ngoài và việc tiền đã được sử dụng cho khoản đầu tư. Chứng cứ có thể gồm thư của ngân hàng gửi hoặc nhận, sao kê thể hiện chuyển tiền quốc tế, thư có công chứng của bên nhận kèm xác nhận ngân hàng và các tài liệu pháp lý, tài chính phù hợp.

SWIFT — Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication, tức Hiệp hội Viễn thông Tài chính Liên ngân hàng Toàn cầu — cung cấp hệ thống thông điệp tài chính quốc tế. Điện chuyển tiền qua hệ thống này giúp truy xuất giao dịch; riêng điện chuyển tiền cuối cùng chưa chứng minh toàn bộ quá trình hình thành tài sản hợp pháp. [N1 Điều 11; giải thích thuật ngữ]

Câu 29. Tiền có bắt buộc chuyển từ tài khoản cá nhân không?

Không nhất thiết chỉ từ tài khoản cá nhân trong mọi cấu trúc: pháp nhân do người đứng đơn là chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng có thể thực hiện khoản đầu tư nếu đủ điều kiện. Tuy vậy, không được suy rộng rằng tài khoản cha mẹ, bạn bè hoặc công ty chuyển tiền đều được chấp nhận. Phải chứng minh quyền sở hữu vốn, nguồn gốc nước ngoài và chuỗi giao dịch theo Điều 2 và 11. [N1 Điều 2 và 11]

Câu 30. Nếu tiền đi qua bên trung gian thì cần gì?

Cần nhận diện người sở hữu tiền, tài khoản gửi, từng bên trung gian, tài khoản nhận và mục đích thanh toán; đối chiếu bằng chứng ngân hàng với hợp đồng đầu tư. Một giấy xác nhận của nhà phát triển hoặc đơn vị ủy thác không làm hợp lệ khoản tiền vốn không đủ điều kiện. Nên để luật sư và ngân hàng kiểm tra tuyến chuyển trước khi thực hiện. [N1 Điều 2 và 11; khuyến nghị thực hành]

Câu 31. Tiền từ tài sản mã hóa có chắc chắn dùng được không?

Không có sự chấp thuận chung trong Nghị định số 17 cho mọi nguồn tiền từ tài sản mã hóa. Đổi sang đô la Mỹ chưa đủ: vẫn cần chứng minh vốn thuộc sở hữu người đứng đơn, nguồn hợp pháp và đường tiền vào hệ thống tài chính Panama. Chỉ triển khai khi ngân hàng, bên nhận và luật sư đã xác nhận bằng văn bản cách chứng minh phù hợp. [N1 Điều 2 và 11; chưa xác nhận chấp thuận chung với tài sản mã hóa]

Câu 32. Thành lập công ty để đầu tư QIP cần chuẩn bị gì?

Cần xác định loại pháp nhân, người đại diện, cơ cấu sở hữu, chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng và cách pháp nhân nắm giữ khoản đầu tư. Hồ sơ pháp nhân nước ngoài phải chứng minh việc thành lập, tình trạng hoạt động, đại diện và quyền kiểm soát; tài liệu phải được chứng nhận và dịch phù hợp. [N1 Điều 2 và 5]

Registro Único de Contribuyentes (RUC) là mã đăng ký người nộp thuế Panama. Việc đăng ký công ty hoặc có mã thuế không thay thế khoản đầu tư đủ điều kiện và không tự cấp thường trú.

Câu 33. Dùng người đứng tên hộ có thay thế việc khai chủ sở hữu thật không?

Không. Dù cơ cấu quản trị có người được chỉ định đại diện, hồ sơ QIP vẫn phải chứng minh đúng chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng và quyền kiểm soát thực tế. Không dùng người đứng tên hộ để che giấu người sở hữu, nguồn 

vốn hoặc lách mức tối thiểu cho nhiều người đứng đơn chính. [N1 Điều 2, 3 và 5]

Câu 34. Công ty giữ khoản đầu tư cần tuân thủ gì?

Công ty phải duy trì tồn tại hợp lệ và tài liệu thể hiện quyền sở hữu, đại diện, người hưởng lợi cuối cùng cùng quyền kiểm soát khoản đầu tư. Nghĩa vụ kế toán, thuế và đăng ký doanh nghiệp được xác định riêng theo hoạt động và cấu trúc. Có công ty giữ tài sản không miễn nghĩa vụ chứng minh đầu tư hằng năm của nhà đầu tư QIP. [N1 Điều 2, 5 và 12; nghĩa vụ doanh nghiệp cần tư vấn riêng]

Nếu pháp nhân thuộc nhóm đa quốc gia và có các khoản thu nhập thụ động nguồn nước ngoài thuộc phạm vi luật định, cần đánh giá thêm quy tắc hiện diện kinh tế thực chất theo Luật 526/2026 và Nghị định 32 ngày 02/09/2026. Quy tắc này không được áp dụng chung cho mọi cá nhân chỉ vì họ có QIP. [N25]

Câu 35. Có thể bán cổ phần công ty đang giữ tài sản trong năm năm không?

Không nên chuyển nhượng làm mất quyền sở hữu hưởng lợi hoặc quyền kiểm soát khoản đầu tư đủ điều kiện. Nếu giao dịch làm thay đổi hoặc chấm dứt cơ sở đầu tư thì phải tuân thủ nghĩa vụ thông báo và cơ chế tái đầu tư; không chỉ xem tài sản vẫn đứng tên công ty mà kết luận người nộp đơn còn đủ điều kiện. [N1 Điều 2, 3, 5 và 12]

V  Hồ sơ và quy trình xét duyệt

Câu 36. Quy trình QIP được thực hiện theo những bước nào?

Sàng lọc điều kiện và nguồn tiền; thẩm tra giao dịch; chuẩn bị, thực hiện khoản đầu tư đúng cấu trúc; nộp và hoàn thiện hồ sơ chứng nhận đầu tư tại MICI; nộp hồ sơ di trú đầy đủ; thực hiện đăng ký người nước ngoài và sinh trắc học; nhận quyết định và giấy tờ cư trú theo hướng dẫn. Không cam kết sinh trắc học và cấp thẻ luôn xong cùng ngày. [N1 Điều 3, 11, 13, 15 và 16]

Câu 37. Thời gian xét duyệt có phải chỉ 30 ngày làm việc không?

Có hai thời hạn xử lý khác nhau: Bộ Thương mại và Công nghiệp Panama (MICI) có tối đa 15 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ được tiếp nhận hợp lệ để cấp chứng nhận đầu tư; Cơ quan Di trú Quốc gia Panama (SNM) có tối đa 30 ngày làm việc từ khi chính thức nhận đủ hồ sơ để ra quyết định, trừ các trường hợp tạm dừng hợp pháp. [N1 Điều 15]

Các mốc này không bao gồm toàn bộ thời gian chuẩn bị đầu tư, kiểm tra nguồn tiền, dịch thuật, bổ sung hồ sơ, đặt lịch sinh trắc học và nhận thẻ. Vì vậy, 30 ngày làm việc không phải cam kết thời gian hoàn thành từ lúc bắt đầu đến khi nhận thẻ.

Câu 38. Thẻ hoặc giấy tờ tạm trong lúc chờ là gì?

Đó là chứng từ về tình trạng thủ tục trong giai đoạn chờ, nếu được cấp theo quy trình áp dụng. Không đồng nhất giấy biên nhận, thẻ tạm và quyết định thường trú. Luật sư cần giải thích tên giấy tờ cụ thể, quyền sử dụng và nghĩa vụ khi xuất nhập cảnh, căn cứ tình trạng hồ sơ thực tế. [N2 Điều 34; N1 Điều 16]

Câu 39. Mọi thẻ tạm QIP đều có thời hạn sáu tháng không?

Thời hạn phụ thuộc đúng loại giấy tờ tạm được cấp và quy định áp dụng. Người nộp đơn cần kiểm tra tên giấy tờ, ngày hết hạn, quyền sử dụng và yêu cầu tái nhập cảnh trước chuyến đi. Tài liệu này không xác nhận một thời hạn sáu tháng áp dụng chung cho mọi giấy tờ tạm của QIP. [N1 Điều 16; thủ tục cấp giấy tờ cần xác nhận theo hồ sơ]

Câu 40. Có bắt buộc nhận thẻ tạm và đóng cùng một khoản phí cho mọi người không?

Cần xác định loại giấy tờ phải cấp theo tình trạng hồ sơ, thay vì gộp tất cả giấy tờ tạm vào một khoản phí chung. Bảng dự toán phải tách khoản nộp QIP theo nghị định, phí đăng ký hoặc cấp giấy tờ và phí dịch vụ. Mỗi khoản cần ghi cơ quan hoặc đơn vị nhận và căn cứ thu. Mức nộp cơ bản cho người chính và người phụ thuộc được giải thích tại Câu 100 và 101. [N1 Điều 11 và 16; hướng dẫn dự toán chi phí]

Câu 41. Muốn giữ thường trú thì phải ở Panama bao nhiêu ngày?

Điều 31 khoản 3 của Nghị định luật số 3 năm 2008 cho phép hủy thường trú nếu vắng mặt quá hai năm, trừ khi được giải trình và Giám đốc Cơ quan Di trú cho phép. Vì vậy nên nhập cảnh trước khi vượt giới hạn này và theo dõi từng thành viên. Đây không phải tiêu chuẩn cư trú để nhập quốc tịch hoặc xác lập cư trú thuế. [N2 Điều 31; N5]

Câu 42. Có phải đến Panama trong quá trình QIP không?

Có thể nộp hồ sơ qua người được ủy quyền trước khi người đứng đơn và gia đình nhập cảnh. Tuy nhiên, trước khi nhận bất kỳ thẻ di trú nào phải hoàn tất đăng ký sinh trắc học và đăng ký người nước ngoài. Vì vậy không được giới thiệu đây là quy trình hoàn toàn từ xa; cần dự trù chuyến đi và lịch thủ tục phù hợp. [N1 Điều 16]

Câu 43. Sinh trắc học có thể làm tại bất kỳ văn phòng di trú nào không?

Không có cơ sở để cam kết mọi văn phòng đều xử lý QIP và cấp thẻ. Phải theo địa điểm và lịch hẹn do đơn vị có thẩm quyền xác nhận. Dự án đầu tư ở một tỉnh không có nghĩa thủ tục bắt buộc hoặc đương nhiên được thực hiện tại tỉnh đó. [N1 Điều 13 và 16; giới hạn xác minh địa điểm hành chính]

Câu 44. Giấy tờ Việt Nam cần dịch và hợp pháp hóa như thế nào?

Giấy tờ nước ngoài phải được hợp pháp hóa qua cơ quan ngoại giao hoặc lãnh sự Panama, hoặc có chứng nhận Apostille khi điều ước và quan hệ giữa nước cấp với Panama cho phép. Tài liệu không bằng tiếng Tây Ban Nha cần bản dịch đúng thẩm quyền. Apostille là chứng nhận dùng theo Công ước La Hay, không phải thủ tục tự động áp dụng cho mọi nước hoặc mọi giấy tờ. [N1 Điều 2, 11 và 17; N2 Điều 28]

VI  Duy trì thường trú và nhập quốc tịch

Câu 45. Thường trú QIP có thời hạn vĩnh viễn không?

Đây là tư cách thường trú, nhưng việc duy trì vẫn phụ thuộc điều kiện luật định, gồm nghĩa vụ đầu tư, kiểm tra hằng năm và quy định vắng mặt. Cần phân biệt tư cách thường trú với thời hạn hoặc việc cấp lại giấy tờ nhận diện. Không nên nói thường trú là quyền không thể bị hủy. [N1 Điều 12; N2 Điều 31]

Câu 46. Khi nào được nhận thẻ thường trú?

Sau khi được phê duyệt và hoàn tất các bước đăng ký, sinh trắc học cùng yêu cầu cấp giấy tờ áp dụng. Ngày ra quyết định không nhất thiết trùng ngày nhận thẻ. Nên nhận bản sao quyết định, kiểm tra họ tên, số hộ chiếu, loại cư trú và thông tin từng người trước khi rời Panama. [N1 Điều 16; khuyến nghị kiểm tra giấy tờ]

Câu 47. Visa ra vào nhiều lần trong giai đoạn chờ có áp dụng cho tất cả không?

Không nên khẳng định áp dụng giống nhau cho mọi hồ sơ. Visa hoặc cho phép ra vào nhiều lần là vấn đề thủ tục phụ thuộc tình trạng của người nộp đơn và quy định xuất nhập cảnh đang áp dụng. Trước khi rời Panama trong thời gian chờ, luật sư cần xác nhận có phải xin giấy phép hoặc visa tương ứng và phí hay không. [N1 Điều 16]

Câu 48. Sau khi có thường trú còn cần visa trong giai đoạn chờ không?

Khi đã được công nhận là thường trú nhân và có giấy tờ cư trú hợp lệ để đi lại, cần sử dụng đúng tư cách đó. Không tiếp tục áp dụng máy móc quy trình dành cho hồ sơ đang chờ. Nếu chưa nhận thẻ, mất thẻ hoặc hộ chiếu đổi, phải xác nhận giấy tờ cần cho việc lên máy bay và tái nhập cảnh. [N1 Điều 16; hướng dẫn thực hành theo tình trạng giấy tờ]

Câu 49. Có phải gia hạn thường trú hoặc nộp lại chương trình mỗi năm không?

Không phải nộp lại toàn bộ hồ sơ xin QIP hằng năm. Tuy nhiên, trong năm năm đầu phải thực hiện nghĩa vụ chứng minh duy trì đầu tư theo lịch luật định; giấy tờ nhận diện có thể cần cấp đổi theo quy định. Cần quản lý riêng ba việc: duy trì tư cách thường trú, chứng minh đầu tư hằng năm và thời hạn giấy tờ sử dụng để đi lại. [N1 Điều 12; N2 Điều 31]

Câu 50. Nếu nhà đầu tư chính qua đời thì gia đình có tự động giữ thường trú không?

Phải thông báo Cơ quan Di trú. Điều 17 yêu cầu xem xét riêng tình trạng từng người phụ thuộc, bằng quyết định có lý do và bảo đảm quyền được trình bày; không hủy tự động. Việc thừa kế tài sản, duy trì đầu tư và thay đổi chủ sở hữu cần xử lý đồng thời. Giữ tài sản đơn thuần chưa đủ để bảo đảm kết quả di trú cho mọi thành viên. [N1 Điều 17; việc thừa kế cần tư vấn riêng]

Câu 51. QIP có dẫn đến quốc tịch Panama không?

Điều 14 mới cho phép nhà đầu tư và người phụ thuộc có thường trú xin nhập quốc tịch sau năm năm cư trú liên tiếp tại Panama, theo Hiến pháp và các yêu cầu pháp luật. Đây là quyền nộp đơn khi đủ điều kiện, không phải quyền đương nhiên nhận quốc tịch. Cần đáp ứng năng lực ngôn ngữ, kiến thức, điều kiện nhân thân và thủ tục được cơ quan có thẩm quyền xét duyệt. [N1 Điều 14; N3 Điều 10 và 12]

Câu 52. Năm năm để xin nhập quốc tịch tính từ ngày nào?

Không tính từ ngày đặt cọc, mua tài sản hoặc nộp hồ sơ đầu tư. Hồ sơ phải chứng minh thời gian cư trú hợp pháp được cơ quan có thẩm quyền công nhận, đối chiếu quyết định thường trú và lịch sử xuất nhập cảnh. Điều 14 dùng tiêu chuẩn năm năm cư trú liên tiếp; có thẻ đủ năm năm nhưng chỉ thăm Panama thưa thớt không tự chứng minh tiêu chuẩn này. [N1 Điều 14; N3 Điều 10]

Câu 53. Cư trú liên tiếp để nhập quốc tịch có giống việc vào Panama một lần mỗi hai năm không?

Không. Quy tắc vắng mặt quá hai năm là một căn cứ hủy thường trú. Tiêu chuẩn nhập quốc tịch là cư trú liên tiếp theo Hiến pháp và phải được chứng minh trong hồ sơ riêng. Không có cơ sở trong các nguồn đã đối chiếu để biến việc sở hữu công ty, nhà ở hoặc các chuyến thăm ngắn thành bảo đảm nhập quốc tịch. [N2 Điều 31; N1 Điều 14; N3 Điều 10]

Câu 54. Người nhập tịch có thể chắc chắn giữ cả quốc tịch cũ không?

Không thể bảo đảm quyền giữ hai quốc tịch mà không xét luật của cả hai nước. Điều 10 Hiến pháp Panama yêu cầu người xin nhập tịch tuyên bố từ bỏ quốc tịch gốc hoặc quốc tịch đang có. Hiệu lực của tuyên bố đó đối với quốc tịch Việt Nam hoặc quốc tịch khác phải được đánh giá theo luật của nước liên quan. Hộ chiếu đặc biệt QIP không phải thủ tục nhập tịch; xem Câu 121. [N3 Điều 10 và 13; N12 Điều 3]

Câu 55. Con có tự động có quốc tịch khi cha hoặc mẹ được duyệt QIP không?

Không. Phê duyệt QIP cấp quyền cư trú theo hồ sơ, không tự cấp quốc tịch cho trẻ. Việc cha hoặc mẹ sau này nhập tịch cũng không cho phép mặc định mọi con đều tự động có quốc tịch; phải xác định căn cứ theo nơi sinh, quốc tịch cha mẹ và điều kiện Hiến pháp. [N1 Điều 14; N3 Điều 9 đến 11]

Câu 56. Con sinh ngoài Panama có chắc chắn không có quốc tịch Panama không?

Có thể có căn cứ quốc tịch theo cha hoặc mẹ là công dân Panama, nhưng kèm điều kiện Hiến pháp. Điều 9 phân biệt con của người Panama theo nơi sinh với con của người Panama nhập tịch; có yêu cầu về xác lập nơi cư trú tại Panama và, trong trường hợp cha hoặc mẹ nhập tịch, việc bày tỏ nguyện vọng trong thời hạn quy định. Nếu cha mẹ chỉ là thường trú nhân QIP, tư cách đó tự nó không truyền quốc tịch Panama cho con sinh ở nước ngoài. [N3 Điều 9]

Câu 57. Con sinh tại Panama có quốc tịch không?

Điều 9 khoản 1 Hiến pháp quy định người sinh trên lãnh thổ Panama là người Panama theo nơi sinh. Cần làm đăng ký khai sinh, hộ tịch và giấy tờ quốc tịch theo thủ tục. Việc con có quốc tịch không tự động cấp thường trú hay quốc tịch cho cha mẹ; cha mẹ vẫn phải có căn cứ riêng. [N3 Điều 9 và 10]

Câu 58. Người dưới 18 tuổi có thể xin quốc tịch theo cách thông thường của người lớn không?

Điều 10 khoản 1 gắn thủ tục nhập tịch thông thường với việc đã thành niên và đáp ứng thời gian cư trú cùng các điều kiện khác. Tuy nhiên, không nên kết luận mọi trẻ dưới 18 đều không thể có quốc tịch: quốc tịch theo nơi sinh, huyết thống hoặc trường hợp nhận nuôi theo Hiến pháp là các căn cứ riêng. [N3 Điều 9 đến 11]

Câu 59. Kết hôn với người đã là công dân Panama có tự động được quốc tịch không?

Không. Điều 10 khoản 2 có tuyến ba năm cư trú liên tiếp cho người có vợ hoặc chồng quốc tịch Panama và đáp ứng các điều kiện kèm theo. Việc kết hôn không thay thế hồ sơ cư trú, kiểm tra quan hệ và thủ tục xin nhập tịch. Không nên áp dụng máy móc mốc năm năm cho mọi trường hợp kết hôn. [N3 Điều 10 khoản 2]

Câu 60. Vợ hoặc chồng đi kèm QIP phải chờ đúng năm năm riêng trong mọi trường hợp không?

Nếu xin theo tuyến QIP thông thường, mỗi người phải đáp ứng điều kiện cư trú và nhân thân của mình. Nếu hoàn cảnh sau đó tạo ra căn cứ Hiến pháp khác, ví dụ có vợ hoặc chồng là công dân Panama, cần xem xét tuyến phù hợp. Không có quy tắc trong QIP rằng một người nhập tịch thì người còn lại tự động nhập tịch cùng. [N1 Điều 14; N3 Điều 10]

Câu 61. Thủ tục nhập quốc tịch đã có thể làm hoàn toàn trực tuyến chưa?

Panama đã ban hành Nghị quyết số 51973 ngày 10/09/2026 về thủ tục nhập quốc tịch điện tử và quản lý hồ sơ điện tử. Quy định này tạo cơ sở số hóa hồ sơ; không đồng nghĩa miễn yêu cầu cư trú, kiểm tra tiếng Tây Ban Nha, kiến thức hoặc mọi bước xác minh trực tiếp. Người nộp đơn cần xác nhận hình thức thực hiện từng bước khi chuẩn bị hồ sơ. [N7; N3 Điều 10]

Câu 62. Kiến thức nào được yêu cầu khi xin nhập quốc tịch?

Người xin nhập tịch theo tuyến thông thường phải chứng minh khả năng tiếng Tây Ban Nha và kiến thức cơ bản về địa lý, lịch sử, tổ chức chính trị Panama. Đề cương, hình thức và lịch đánh giá cần theo hướng dẫn của cơ quan thực hiện tại thời điểm nộp. [N3 Điều 10]

Câu 63. Nên chuẩn bị hồ sơ và kiến thức nhập quốc tịch như thế nào?

Nên lưu quyết định cư trú, lịch sử xuất nhập cảnh, địa chỉ, chứng cứ đời sống thực tế tại Panama và giấy tờ đầu tư; đồng thời học tiếng Tây Ban Nha và nội dung kiến thức theo hướng dẫn chính thức. Luật sư cần kiểm tra điều kiện trước khi nhận phí hồ sơ. Không học theo lời hứa chỉ cần giữ đầu tư năm năm là có hộ chiếu. [N1 Điều 14; N3 Điều 10; khuyến nghị chuẩn bị]

Câu 64. Khi xin nhập quốc tịch có cần dự trù đến Panama không?

Có, nên dự trù hiện diện cho những bước cơ quan yêu cầu trực tiếp. Hồ sơ điện tử giúp xử lý và luân chuyển tài liệu, không thay thế mọi yêu cầu chứng minh cư trú hoặc nhận diện. Luật sư cần xác nhận từng cuộc hẹn và việc đi lại trước khi đặt vé. [N7; N1 Điều 14; hướng dẫn thực hành]

Câu 65. Gia đình có bắt buộc hoặc bị cấm thi cùng lúc không?

Không có cơ sở để viết rằng gia đình luôn được hoặc luôn không được thi cùng lúc. Mỗi người phải đáp ứng điều kiện và được xét riêng; cơ quan có thể sắp xếp lịch theo quy trình thực tế. Lịch trùng nhau không làm các hồ sơ tự động có cùng kết quả. [N3 Điều 10; giới hạn xác minh lịch hành chính]

Câu 66. Có thể bán khoản đầu tư sau năm năm mà không cần kiểm tra gì thêm không?

Không nên bán chỉ dựa vào ngày dự kiến đủ năm năm. Cần xác nhận đã hoàn thành đúng thời gian duy trì, đủ chứng cứ hằng năm và không còn nghĩa vụ chưa xử lý. Đặc biệt, Điều 14 về nhập quốc tịch còn yêu cầu chứng nhận đầu tư; nếu định nộp quốc tịch, phải rà soát trước khi thoái vốn. Hợp đồng đầu tư có thể quy định thời gian dài hơn. [N1 Điều 12 và 14; khuyến nghị trước thoái vốn]

 

VII  Thuế chuyển nhượng và hợp đồng dự án

Câu 67. Bán bất động sản ở Panama chịu thuế thế nào?

Phạm vi áp dụng

Giải thích dưới đây dành cho giao dịch bán bất động sản không thuộc hoạt động kinh doanh thông thường của người bán. Không áp dụng máy móc cho nhà phát triển dự án, người kinh doanh mua bán thường xuyên, giao dịch cổ phần, hoặc trường hợp được miễn thuế hay hưởng chế độ riêng.

Có hai nhóm thuế cần phân biệt

Khoản thuế hoặc khoản nộp	Cách hiểu
Thuế chuyển nhượng 2%	Khoản thuế riêng khi chuyển quyền sở hữu. Cơ sở tính có thể là giá bán hoặc giá trị địa chính được điều chỉnh theo luật, lấy số cao hơn.
Thuế lãi vốn 10%	Tính trên lợi nhuận chịu thuế, không phải toàn bộ giá bán.
Khoản nộp trước 3%	Nộp trước cho thuế lãi vốn, tính trên giá bán hoặc giá trị địa chính, lấy số cao hơn. Người đủ điều kiện có thể chọn 3% của giá chuyển nhượng làm thuế lãi vốn cuối cùng theo luật.

 

Khoản 3% là tiền nộp trước cho thuế lãi vốn; không phải một loại thuế độc lập để cộng thêm vào 10%. Thuế chuyển nhượng 2% là khoản riêng. [N14 Điều 2 sửa Điều 701 Bộ luật Thuế; N9; N15]

Công thức để đọc các ví dụ

Lợi nhuận chịu thuế = Giá bán − Giá vốn tính thuế được công nhận − Các khoản điều chỉnh hoặc chi phí được chấp nhận, nếu có. Giá vốn tính thuế không nhất thiết bằng giá mua ghi trong hợp đồng; phải xác định theo hồ sơ và quy định thuế.

Thuế lãi vốn theo phương pháp 10% = Lợi nhuận chịu thuế × 10%.

Khoản nộp trước = Số cao hơn giữa giá bán và giá trị địa chính dùng cho khoản nộp trước × 3%.

Thuế chuyển nhượng = Cơ sở tính thuế chuyển nhượng được xác định đúng luật × 2%. Cơ sở này có thể khác cơ sở dùng cho khoản nộp trước 3%.

Giả định chung cho hai ví dụ

Đơn vị là đô la Mỹ (USD). Giả sử giá mua 300.000 USD cũng được chấp nhận là giá vốn tính thuế; không có điều chỉnh hay chi phí khấu trừ khác; giá trị địa chính không cao hơn giá bán; cơ sở tính thuế chuyển nhượng 2% sau điều chỉnh cũng không cao hơn giá bán. Người bán đủ điều kiện áp dụng phương án thuế được mô tả. Các giả định này phải được kiểm tra trong giao dịch thật.

Ví dụ 1  Mua 300.000 USD và bán 350.000 USD

Bước tính	Phép tính	Kết quả
Lợi nhuận chịu thuế	350.000 − 300.000	50.000 USD
Thuế lãi vốn theo 10%	50.000 × 10%	5.000 USD
Khoản nộp trước 3%	350.000 × 3%	10.500 USD
Thuế chuyển nhượng 2%	350.000 × 2%	7.000 USD
Tổng nộp ban đầu	10.500 + 7.000	17.500 USD
Phần nộp trước vượt thuế 10%	10.500 − 5.000	5.500 USD
Tổng thuế sau xử lý phần nộp thừa	5.000 + 7.000	12.000 USD

 

Người bán nộp ban đầu 17.500 USD. Nếu khai theo lợi nhuận thực tế, chứng minh thuế lãi vốn là 5.000 USD và được cơ quan thuế chấp thuận, phần 5.500 USD nộp thừa có thể được hoàn hoặc ghi nhận để bù trừ các nghĩa vụ thuế theo quy định. Việc hoàn hoặc bù trừ không tự động và không nhất thiết xảy ra ngay khi bán. Tổng nghĩa vụ thuế sau xử lý là 12.000 USD; lợi nhuận sau hai khoản thuế là 50.000 − 12.000 = 38.000 USD, chưa tính các chi phí khác. [N14]

Nếu chọn coi khoản 3% là thuế lãi vốn cuối cùng thay vì yêu cầu tính lại theo 10%, tổng hai khoản thuế trong giả định này là 10.500 + 7.000 = 17.500 USD. Vì vậy cần so sánh phương án và chi phí thủ tục trước khi lựa chọn.

Ví dụ 2  Mua 300.000 USD và bán 500.000 USD

Bước tính	Phép tính	Kết quả
Lợi nhuận chịu thuế	500.000 − 300.000	200.000 USD
Thuế lãi vốn nếu tính 10%	200.000 × 10%	20.000 USD
Thuế lãi vốn nếu chọn 3% là cuối cùng	500.000 × 3%	15.000 USD
Thuế chuyển nhượng 2%	500.000 × 2%	10.000 USD
Tổng thuế theo lựa chọn 3% cuối cùng	15.000 + 10.000	25.000 USD

 

Nếu người bán đủ điều kiện và chọn hợp lệ 3% làm thuế lãi vốn cuối cùng, khoản thuế lãi vốn trong ví dụ là 15.000 USD; không cộng thêm 20.000 USD thuế theo 10%, cũng không mặc nhiên phải nộp thêm phần chênh 5.000 USD. Thuế chuyển nhượng 10.000 USD vẫn là khoản riêng. Lợi nhuận 175.000 USD trên đây chưa trừ môi giới, luật sư, các chi phí khác hoặc dư nợ vay. [N14; N9]

Vì sao không thể luôn lấy giá bán nhân với 5%

Trong hai ví dụ, 3% và 2% cùng tính trên giá bán vì đã đặt giả định. Trong giao dịch thật, khoản nộp trước 3% có thể tính trên giá trị địa chính cao hơn; cơ sở thuế chuyển nhượng 2% có cách điều chỉnh riêng, trong đó có thể tính thêm 5% mỗi năm dương lịch trọn vẹn theo quy định. Hệ số 5% này là điều chỉnh cơ sở tính thuế, không phải thuế suất mới 5%. Vì vậy không đồng nhất mọi cơ sở tính thuế và không kết luận mọi giao dịch đều chịu tổng thuế bằng 5% giá bán. [N15]

Trước khi bán, kế toán hoặc luật sư thuế cần xác nhận giá vốn tính thuế, hai cơ sở tính thuế, phân loại giao dịch, miễn giảm nếu có và cách lựa chọn phương án 3% hoặc xử lý nộp thừa. Thời gian giữ đầu tư theo QIP và hợp đồng cũng phải được kiểm tra riêng. [N1 Điều 12 và 14; N9; N14; N15]

Câu 68. Có thường trú QIP thì tự động là cư dân thuế Panama không?

Không. Một tiêu chí cư trú thuế được cơ quan tài chính nêu là hiện diện trên 183 ngày liên tục hoặc cộng dồn trong năm tài chính hoặc năm liền trước. Việc xác nhận còn liên quan hồ sơ, nơi ở và gắn kết thực tế. Thẻ cư trú không thay thế chứng nhận cư trú thuế và không tự chấm dứt nghĩa vụ thuế ở nước khác. [N8; N10]

Câu 69. Đầu tư dự án khách sạn Mercan có thể được cấu trúc sở hữu như thế nào?

Cấu trúc sở hữu phải được xác định từ bộ hợp đồng của chính dự án. Nhà đầu tư có thể được chào quyền sở hữu bất động sản, cổ phần, quyền hưởng lợi trong cơ chế ủy thác hoặc quyền hợp đồng; các quyền này có ý nghĩa khác nhau đối với QIP và việc thu hồi vốn. Cần xác định bên bán, đối tượng mua, chủ thể nhận tiền và chứng cứ đủ điều kiện theo Điều 4 đến 7 trước khi thanh toán. [N1 Điều 4 đến 7; hướng dẫn thẩm tra]

Đơn vị nhận ủy thác có thể là ngân hàng hoặc công ty ủy thác có giấy phép phù hợp. Thương hiệu Mercan hoặc tên gọi “đầu tư khách sạn” không tự xác nhận cấu trúc pháp lý và tính đủ điều kiện của mọi dự án.

Câu 70. Hợp đồng cam kết mua bán cho phép trả góp thì đã đủ điều kiện QIP chưa?

Chưa chắc. Promissory Sale and Purchase Agreement (PSPA) là hợp đồng cam kết mua bán; tên viết tắt có thể khác giữa dự án. Lịch trả góp thương mại không thay thế điều kiện số tiền thực đầu tư và cơ chế bảo vệ theo Điều 7. Riêng nhánh thanh toán trực tiếp cho chủ đầu tư quy định thanh toán 100% và bảo đảm ngân hàng tương ứng. [N1 Điều 7]

Câu 71. Vì sao dùng hợp đồng cam kết mua bán khi chưa có giấy sở hữu riêng?

Điều 7 cho phép xét một số khoản đầu tư qua cam kết mua khi tài sản chưa xây xong, chưa tách hoặc chưa đăng ký. Hợp đồng tạo nghĩa vụ hoàn tất giao dịch, nhưng không đồng nhất với quyền sở hữu đã đăng ký. Phải đọc rõ mốc bàn giao, điều kiện đăng ký, giải ngân, bảo đảm và cách xử lý nếu dự án không hoàn thành. [N1 Điều 7]

Câu 72. Ai chịu trách nhiệm hoàn thành dự án Mercan?

Trách nhiệm được xác định theo pháp nhân ký hợp đồng và các chứng thư bảo đảm. Cần đọc rõ nghĩa vụ của chủ đầu tư, bên bán, nhà thầu, đơn vị nhận ủy thác và ngân hàng phát hành bảo đảm. Tên thương hiệu không thay thế tên bên có nghĩa vụ pháp lý; không thể suy ra mọi công ty trong một tập đoàn cùng chịu trách nhiệm hoàn thành hoặc hoàn vốn. [N1 Điều 7; hướng dẫn thẩm tra hợp đồng]

Câu 73. Dự án có thể chưa hoàn thành trong năm năm mà vẫn dùng hợp đồng cam kết mua để giữ QIP không?

Không thể chỉ dựa vào hợp đồng cam kết mua bán để kéo dài tư cách cư trú quá ba năm cộng dồn, dù liên tục hay không liên tục. Trước khi vượt giới hạn này, tài sản phải được tách và đăng ký đứng tên nhà đầu tư, hoặc khoản đầu tư phải được thay thế hợp lệ trong thời hạn áp dụng. [N1 Điều 7 khoản 6 đến 8]

Giới hạn ba năm đối với cơ sở hợp đồng cam kết mua bán khác với nghĩa vụ duy trì đầu tư tối thiểu năm năm. Điều khoản dự án phải phù hợp cả hai yêu cầu.

Câu 74. Sau khi được duyệt có phải chứng minh tiến độ và đầu tư dự án không?

Có nghĩa vụ chứng minh duy trì đầu tư hằng năm. Nhánh ủy thác cần xác nhận của đơn vị ủy thác về các đợt giải ngân; nhánh trả 100% cho chủ đầu tư cần bảo đảm hoặc công cụ ngân hàng còn hiệu lực và được cập nhật hằng năm. Hồ sơ tiến độ, xây dựng và đăng ký có thể cần để chứng minh điều kiện; không chỉ chờ nhà phát triển nói sẽ hỗ trợ. [N1 Điều 7 và 12]

 

VIII  Bất động sản và bảo đảm đầu tư

Câu 75. Tài sản mới nhưng từng được cho thuê còn được tính là bán lần đầu không?

Không nên mặc định như vậy. Điều 4 phân biệt bất động sản mới chưa có người sử dụng thuộc giao dịch bán lần đầu với tài sản đã thương mại hóa, được sử dụng, cho thuê hoặc chuyển cho bên thứ ba không liên quan thuộc thị trường thứ cấp. Cần đối chiếu lịch sử sử dụng và chuyển nhượng, không chỉ năm xây dựng hoặc quảng cáo nhà mới. [N1 Điều 4]

Câu 76. Có những giao dịch nội bộ nào không làm mất tính chất bán lần đầu?

Nghị định nêu các ngoại lệ như tách tài sản, khai báo phần cải tạo, góp vào quỹ ủy thác, sáp nhập hoặc tái cơ cấu không làm phát sinh bán thương mại cho bên thứ ba không liên quan. Việc áp dụng phải dựa trên hồ sơ và bản chất giao dịch. Giao dịch giả tạo để né mức vốn có thể bị cơ quan chức năng bác bỏ. [N1 Điều 4]

Câu 77. Nhà mua giá 350.000 USD nhưng giá trị được công nhận chỉ 280.000 USD có đủ không?

Không đủ cho mức tối thiểu 300.000 USD nếu giá trị thương mại được công nhận hợp lý chỉ 280.000 USD và không có cơ sở đầu tư khác hợp lệ. Điều 5 lấy số thấp hơn giữa giá trả và giá trị được chứng minh, rồi trừ dư nợ bảo đảm. Ví dụ này minh họa công thức, không phải kết quả thẩm định một tài sản cụ thể. [N1 Điều 5; ví dụ minh họa]

Câu 78. Có thể vay ngân hàng mua phần vượt mức đầu tư tối thiểu không?

Có thể tài trợ phần vượt mức theo Điều 5, miễn hồ sơ khoản vay truy vết được và không làm giá trị ròng tính cho QIP thấp hơn ngưỡng áp dụng. Cần tính theo giá trị được công nhận, dư nợ và phạm vi tài sản bảo đảm, thay vì chỉ nhìn số tiền vốn tự có ban đầu. [N1 Điều 5]

Câu 79. Chứng nhận ANATI có thay thế hoàn toàn thẩm định thương mại không?

Không. Autoridad Nacional de Administración de Tierras (ANATI) là Cơ quan Quản lý Đất đai Quốc gia. Chứng nhận địa chính tiếp tục được yêu cầu; cơ quan xét đầu tư có thể kiểm tra và yêu cầu thẩm định độc lập theo dấu hiệu rủi ro. Giá trị địa chính và giá trị thương mại có vai trò khác nhau, không mặc định một con số sẽ được chấp nhận cho mọi hồ sơ. [N1 Điều 6]

Câu 80. Nếu bị yêu cầu thẩm định thương mại thì báo cáo phải đáp ứng gì?

Theo Điều 6, báo cáo phải được cấp trong sáu tháng trước khi xuất trình và do người có chuyên môn đủ điều kiện, được Banco Nacional de Panamá và Caja de Ahorros công nhận theo quy định áp dụng. Người thẩm định phải độc lập với nhà đầu tư, bên bán, chủ đầu tư, trung gian và bên tài trợ; giải trình phương pháp, dữ liệu so sánh và xung đột lợi ích. Người nộp đơn chịu chi phí. [N1 Điều 6 khoản 8]

Câu 81. Đầu tư qua quỹ ủy thác có đồng nghĩa vốn được Nhà nước bảo đảm không?

Không. Fideicomiso là cơ chế ủy thác tài sản; fiduciario là đơn vị nhận ủy thác. Cần kiểm tra giấy phép, hợp đồng ủy thác, tài sản được tách biệt, điều kiện giải ngân và quyền nhà đầu tư. Việc có cơ chế ủy thác không tự bảo đảm lợi nhuận, khả năng hoàn vốn hoặc việc cấp thường trú. [N1 Điều 7; khuyến nghị thẩm tra]

Câu 82. Nhánh trả trực tiếp cho chủ đầu tư cần bảo đảm ngân hàng loại nào?

Cần công cụ ngân hàng do tổ chức có giấy phép hoạt động tại Panama phát hành có lợi cho nhà đầu tư, không thể hủy ngang, vô điều kiện và thanh toán theo yêu cầu đầu tiên. Nghị định nêu thư tín dụng dự phòng có thể yêu cầu thanh toán, bảo lãnh ngân hàng không hủy ngang hoặc bảo đảm thực hiện do ngân hàng phát hành. Không thay bằng một lời hứa mua lại thương mại. [N1 Điều 7]

Câu 83. Bảo đảm ngân hàng phải bao phủ bao nhiêu tiền và đến khi nào?

Ít nhất toàn bộ số vốn nhà đầu tư đã thực hiện để mua tài sản theo cam kết. Bảo đảm phải còn hiệu lực đến khi tài sản được xây dựng, tách và đăng ký tại Cơ quan Đăng ký Công cộng đứng tên nhà đầu tư; phải gia hạn, xuất trình hằng năm theo quy định. Kiểm tra ngày hết hạn, người thụ hưởng và điều kiện yêu cầu thanh toán trước khi chuyển tiền. [N1 Điều 7; khuyến nghị kiểm tra chứng thư]

Câu 84. Khi nào nhà đầu tư có quyền yêu cầu thanh toán bảo đảm?

Điều 7 cho phép thực hiện bảo đảm khi chủ đầu tư hoặc bên cam kết bán không đáp ứng thời hạn xây dựng, tách tài sản, đăng ký hoặc vi phạm đáng kể hợp đồng cam kết mua bán. Việc thu hồi thực tế còn phụ thuộc chứng thư và chứng cứ yêu cầu thanh toán. Luật sư cần kiểm tra để điều khoản hợp đồng và chứng thư không mâu thuẫn điều kiện luật định. [N1 Điều 7]

Câu 85. Chủ đầu tư chậm hoàn tất thì thời hạn thay khoản đầu tư là bao lâu?

Trong trường hợp hợp đồng không hoàn tất đăng ký đúng hạn do lỗi chủ đầu tư hoặc bên cam kết bán, Điều 7 quy định 180 ngày làm việc từ ngày làm việc kế tiếp ngày hết hạn hợp đồng để thay bằng hình thức hợp lệ. Đây là thời hạn đặc biệt cho tình huống đó; không áp dụng chung cho mọi việc bán hoặc đổi đầu tư. [N1 Điều 7 khoản 6]

Câu 86. Có được liên tục đổi sang các hợp đồng cam kết mua bán khác để kéo dài thời gian không?

Không. Quyền thay sang một hợp đồng cam kết mua bán mới chỉ được dùng một lần. Nếu hợp đồng thứ hai cũng không hoàn tất, phải chuyển sang hình thức đầu tư đã thực hiện đầy đủ như tài sản hoàn thành, chứng khoán hoặc tiền gửi đủ điều kiện. Tổng thời gian quy chế di trú chỉ dựa trên cam kết mua bán vẫn bị giới hạn ba năm. [N1 Điều 7 khoản 7 và 8]

Câu 87. Cam kết mua lại sau năm năm có được luật QIP bảo đảm thực hiện không?

Không. Quyền yêu cầu mua lại, giá, thời điểm, điều kiện và bên có nghĩa vụ phải nằm trong hợp đồng có hiệu lực. Luật di trú không tạo tiền để chủ đầu tư mua lại và không bảo đảm khả năng thanh toán. Nên kiểm tra nguồn chi trả, thứ tự ưu tiên, giới hạn trách nhiệm và cơ chế giải quyết tranh chấp. [Khuyến nghị thẩm tra hợp đồng; phân biệt với N1 Điều 7]

Câu 88. Phí luật sư, phí dịch vụ hoặc chi phí mua tài sản có được cộng vào mức vốn tối thiểu không?

Vốn đầu tư tối thiểu và chi phí hồ sơ là hai khoản riêng. Phí di trú, luật sư, dịch vụ, đi lại hoặc khoản không tạo thành giá trị đầu tư đủ điều kiện không được mặc nhiên cộng vào vốn để bù phần thiếu. Với bất động sản, phải tính giá trị ròng theo Điều 5. Bảng dự toán nên tách giá mua, thuế, phí giao dịch, phí hồ sơ và chi phí duy trì. [N1 Điều 5 và 11]

IX  Tiền gửi chứng khoán và nguồn vốn

Câu 89. Gửi 500.000 USD tại bất kỳ ngân hàng nào ở Panama có đủ không?

Không. Mức 500.000 USD của nhánh tiền gửi chỉ áp dụng trực tiếp và duy nhất tại Banco Nacional de Panamá hoặc Caja de Ahorros theo Điều 9. Ngân hàng tư nhân có giấy phép chung đủ điều kiện áp dụng mức 750.000 USD. Không nhầm tiền gửi có kỳ hạn QIP với số dư tài khoản thanh toán hoặc sản phẩm do đại lý chào bán. [N1 Điều 9]

Câu 90. Tiền gửi QIP có được cầm cố để vay không?

Điều 9 yêu cầu tiền gửi không bị ràng buộc bởi quyền bảo đảm, cầm cố hoặc phong tỏa cho khoản tài trợ bên thứ ba và duy trì liên tục ít nhất năm năm. Vì vậy không dùng cùng khoản tiền gửi để vừa đáp ứng QIP vừa bảo đảm khoản vay nếu vi phạm điều kiện này. Chứng nhận ngân hàng phải thể hiện thông tin vốn, chủ sở hữu, kỳ hạn và nguồn tiền. [N1 Điều 9]

Câu 91. Đầu tư chứng khoán có thể mua bất kỳ cổ phiếu nước ngoài nào qua Panama không?

Không. Điều 8 quy định các nhóm công cụ có tác động kinh tế tại Panama, thực hiện qua công ty chứng khoán được cấp phép: quỹ đầu tư đủ điều kiện, công cụ nợ Chính phủ Panama và các chứng khoán doanh nghiệp đủ điều kiện. Chỉ có tài khoản môi giới tại Panama chưa đủ; cần kiểm tra chính công cụ, đăng ký hoặc căn cứ miễn đăng ký và nơi lưu ký. [N1 Điều 8]

Câu 92. Giá chứng khoán giảm dưới mức tối thiểu có tự động làm mất thường trú không?

Biến động thị trường không do lỗi nhà đầu tư không tự tạo vi phạm nếu không có việc tự nguyện rút vốn, bán hoặc tạo quyền bảo đảm và nhà đầu tư khôi phục mức vốn trong 90 ngày dương lịch từ thông báo của MICI. Cần theo dõi thông báo và khả năng bổ sung vốn; việc chủ động rút vốn áp dụng quy tắc duy trì riêng. [N1 Điều 8]

Câu 93. Có thể dùng tiền đã nằm trong tài khoản Panama từ trước không?

Có thể xem xét nếu chứng minh được nguồn gốc là chuyển tiền quốc tế trước đó cho chính người đứng đơn hoặc pháp nhân, quỹ tư nhân mà họ là chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng. Không được suy ra tiền đang ở Panama luôn bị loại, cũng không được coi mọi số dư tại ngân hàng Panama đều đủ điều kiện. [N1 Điều 11 khoản 5]

Câu 94. Nguồn tài sản và nguồn khoản tiền chuyển khác nhau thế nào?

Nguồn tài sản giải thích người nộp đơn tích lũy tài sản ra sao, ví dụ lương, hoạt động kinh doanh hoặc bán tài sản. Nguồn khoản tiền chuyển giải thích chính số tiền dùng đầu tư đi từ đâu qua những tài khoản nào. Nên lưu cả chứng cứ hình thành tài sản và chứng cứ giao dịch; điện chuyển tiền cuối cùng thường chưa giải thích đủ hai nội dung. [N1 Điều 2 và 11; giải thích thực hành]

Câu 95. Khoản vay từ người thân có được dùng để đáp ứng vốn đầu tư tối thiểu không?

Không. Tên gọi “khoản vay” không tự đáp ứng yêu cầu vốn thuộc sở hữu người nộp đơn. Cần đánh giá bản chất, nguồn tiền, nghĩa vụ hoàn trả và tài sản bảo đảm. Điều 5 cho phép tài trợ phần vượt mức đầu tư bất động sản theo điều kiện; không thể từ đó suy ra mọi khoản vay để tài trợ mức tối thiểu đều được chấp nhận. Cấu trúc tài trợ cần được đánh giá trước khi chuyển vốn. [N1 Điều 2 và 5]

Câu 96. Mở tài khoản ngân hàng hoặc đăng ký công ty có được bảo đảm khi được duyệt QIP không?

Không. Cơ quan di trú, cơ quan đăng ký và ngân hàng thực hiện các thẩm quyền khác nhau. Ngân hàng có thể yêu cầu thông tin nghề nghiệp, tài sản, cư trú thuế và nguồn tiền; việc QIP được duyệt không thay thế quyết định tiếp nhận khách hàng của ngân hàng. Nên kiểm tra yêu cầu trước khi chọn nhánh tiền gửi hoặc lịch chuyển vốn. [Phân biệt phạm vi N1 Điều 3, 9 và 11; khuyến nghị thực hành]

 

X  Thời hạn chi phí và quy định chuyển tiếp

Câu 97. Chứng nhận đầu tư của MICI có hiệu lực bao lâu?

Ba tháng từ ngày phát hành và phải còn hiệu lực khi nộp đầy đủ hồ sơ cho Cơ quan Di trú. Nếu hết hạn sau khi đã nộp đủ và chậm trễ không do người nộp đơn, không bắt buộc cấp lại chỉ vì sự chậm trễ đó. Nếu hết hạn trước khi nộp đủ, hoặc chậm do người nộp đơn, cần xin chứng nhận mới sau khi kiểm tra điều kiện còn đáp ứng. [N1 Điều 3 khoản 4 và 5]

Câu 98. Hồ sơ xin chứng nhận đầu tư chưa đầy đủ ảnh hưởng thời hạn xử lý thế nào?

Thời hạn 15 ngày làm việc để MICI cấp chứng nhận bắt đầu khi hồ sơ được tiếp nhận hợp lệ. Nếu hồ sơ thiếu hoặc chưa đạt yêu cầu, MICI thông báo qua nền tảng điện tử và cho 15 ngày làm việc từ thông báo để khắc phục. Chưa bổ sung đầy đủ thì thời hạn xử lý chưa bắt đầu. Không khắc phục đúng hạn có thể dẫn đến coi hồ sơ chưa nộp, lưu hồ sơ điện tử và yêu cầu bắt đầu thủ tục mới. [N1 Điều 15 khoản 1]

Câu 99. Giấy tờ còn hạn khi MICI nhận đủ nhưng hết hạn lúc chuyển sang di trú có phải luôn làm lại không?

Điều 13 coi tài liệu được nộp đúng hạn khi còn hiệu lực lúc MICI nhận bộ hồ sơ đầy đủ; thời gian xử lý liên cơ quan tự nó không phải lý do từ chối hoặc yêu cầu đổi mới. Tuy nhiên, quy tắc này không gia hạn pháp lý của tài liệu; Cơ quan Di trú có thể yêu cầu cập nhật có lý do về an ninh, thay đổi quan trọng hoặc theo quy định đặc biệt. [N1 Điều 13]

Câu 100. Khoản nộp cơ bản cho cơ quan nhà nước là bao nhiêu?

Người đứng đơn chính: 5.000 USD cho Ngân khố Quốc gia theo quyền nộp hồ sơ và 5.000 USD cho Cơ quan Di trú theo khoản ký quỹ hồi hương. Mỗi người phụ thuộc: 1.000 USD cho mỗi cơ quan, tổng 2.000 USD. Đây chưa phải toàn bộ chi phí; cần tách phí luật sư, chứng nhận, thẻ, dịch, hợp pháp hóa, giao dịch đầu tư và chi phí phát sinh. [N1 Điều 11; Điều 17 với người phụ thuộc bổ sung]

Câu 101. Ví dụ gia đình hai vợ chồng và hai con phải dự trù bao nhiêu khoản nộp cơ bản?

Nếu một người đứng đơn chính và ba người phụ thuộc đều được tiếp nhận theo cấu trúc này, tổng khoản nộp cơ bản là 10.000 + 3 × 2.000 = 16.000 USD. Số này chưa gồm vốn đầu tư hoặc các chi phí khác. Đây là ví dụ ngân sách theo mức trong nghị định; báo phí cuối cùng cần đối chiếu tuổi, giấy tờ và thủ tục từng người. [N1 Điều 11; ví dụ minh họa]

Câu 102. Không còn khoản đầu tư thì phải báo ai và trong bao lâu?

Phải thông báo chính thức cho Ministerio de Comercio e Industrias (MICI), tức Bộ Thương mại và Công nghiệp, trong 30 ngày dương lịch sau sự kiện chấm dứt, chuyển nhượng, thay thế hoặc không còn đầu tư trước đủ hạn. Không chỉ thông báo cho nhà phát triển hoặc đơn vị môi giới. Cần giữ bằng chứng ngày xảy ra sự kiện và ngày cơ quan nhận thông báo. [N1 Điều 12 khoản 2]

Câu 103. Báo cáo duy trì đầu tư hằng năm nộp khi nào và qua ai?

Người cư trú thực hiện qua luật sư đại diện, nộp chứng cứ cho MICI hằng năm đến đủ năm năm, trong khoảng 30 ngày dương lịch trước ngày kỷ niệm quyết định cư trú. MICI kiểm tra và thông báo kết quả cho Cơ quan Di trú. Cần lập lịch riêng cho từng hồ sơ và lưu tài liệu đã nộp. [N1 Điều 12 khoản 5]

Câu 104. Hồ sơ đã nộp trước ngày 16/09/2026 áp dụng luật mới hay cũ?

Điều 19 quy định hồ sơ đã nộp cho MICI hoặc Cơ quan Di trú trước khi nghị định có hiệu lực được xét theo yêu cầu, điều kiện và mức vốn tại thời điểm nộp, đồng thời có thể áp dụng ngay quy tắc thủ tục thuận lợi hơn. Cần chứng minh ngày nộp thật; ngày trao đổi email, nhận báo giá hoặc giữ chỗ chưa nhất thiết là ngày nộp hồ sơ. [N1 Điều 19]

Câu 105. Đã ký hợp đồng trước 16/09/2026 nhưng chưa nộp có được bảo lưu điều kiện cũ không?

Có thể theo Điều 19 nếu khoản đầu tư hoặc hợp đồng ràng buộc đã được hoàn tất về mặt pháp lý trước ngày hiệu lực và hồ sơ được nộp trong sáu tháng từ ngày hiệu lực, cùng các điều kiện liên quan. Không phải mọi giấy giữ chỗ đều đủ. Cần rà soát sớm; mốc sáu tháng tính từ 16/09/2026 hướng đến 16/03/2027, nhưng ngày nộp cuối phải được luật sư xác nhận theo cách tính hạn. [N1 Điều 19; lưu ý cách tính thời hạn]

Câu 106. Người đã nộp hồ sơ hoặc đang cư trú tại Panama theo diện chứng minh năng lực tài chính cá nhân có thể chuyển sang Chương trình Nhà đầu tư đủ điều kiện (QIP) không?

Có thể xin chuyển, nếu đáp ứng điều kiện. Tuy nhiên, cần hiểu rõ diện cư trú hiện tại và các yêu cầu của việc chuyển diện.

1. Diện chứng minh năng lực tài chính cá nhân là gì?

Tên tiếng Tây Ban Nha là Solvencia Económica Propia, thường được gọi là diện “tự chủ kinh tế”. Người nộp hồ sơ sử dụng khoản đầu tư vào bất động sản, tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn hoặc kết hợp hai hình thức này để chứng minh năng lực tài chính theo quy định.

Theo Điều 191 của khung quy định diện này, mức vốn nền tảng là 300.000 balboa, tương đương 300.000 USD, đầu tư vào bất động sản, tiền gửi có kỳ hạn hoặc kết hợp; nguồn vốn phải từ nước ngoài. Đây là điều kiện của diện Solvencia Económica Propia, không phải mức vốn áp dụng chung cho mọi hình thức QIP. [N22]

Diện này thông thường có giai đoạn cấp phép cư trú ban đầu hai năm, sau đó người đáp ứng yêu cầu mới có thể xin thường trú. Vì vậy, không nên hiểu rằng diện này và QIP là cùng một chương trình chỉ vì có thể cùng sử dụng hình thức đầu tư bất động sản hoặc tiền gửi.

2. Ai được xin chuyển sang QIP theo Điều 18?

Điều 18 của Nghị định số 17 ngày 08/09/2026 cho phép người nước ngoài xin chuyển nếu, tại ngày nghị định có hiệu lực — 16/09/2026, họ:

Có hồ sơ đang được xét theo diện Solvencia Económica Propia; hoặc

Có tình trạng cư trú còn hiệu lực theo đúng diện này.

Người xin chuyển phải nộp trong 12 tháng kể từ ngày nghị định có hiệu lực, đồng thời đáp ứng mức đầu tư tối thiểu và các yêu cầu áp dụng của QIP. Đây là quyền nộp đơn xin chuyển, không phải việc tự động được chuyển diện.

3. Khoản đầu tư đã thực hiện trước đây có được sử dụng không?

Chỉ khoản đầu tư thực hiện từ ngày 15/10/2020 trở đi mới có thể được xem xét theo cơ chế chuyển diện này, và vẫn phải đáp ứng yêu cầu về nguồn tiền có thể truy xuất, quyền sở hữu và giá trị đầu tư.

Khoản đầu tư thực hiện trước ngày 15/10/2020 không đủ điều kiện theo cơ chế này. Sau khi hết thời hạn chuyển tiếp 12 tháng, hồ sơ sẽ được xử lý theo quy định chung có hiệu lực tại thời điểm nộp.

Ví dụ dễ hiểu: Một người đã gửi 300.000 USD vào ngân hàng năm 2024 để xin cư trú theo diện Solvencia Económica Propia, và hồ sơ vẫn đang xét vào ngày 16/09/2026, có thể thuộc nhóm được xin chuyển. Tuy nhiên, khoản tiền 300.000 USD không tự động đáp ứng mức đầu tư tiền gửi của QIP. Người đó phải đáp ứng mức vốn, ngân hàng đủ điều kiện, thời hạn gửi và những yêu cầu khác của QIP trước khi được chấp thuận.

Trước khi chuyển diện, cần kiểm tra đúng tên chương trình trên hồ sơ hoặc quyết định cư trú. Cơ chế Điều 18 không áp dụng chung cho mọi chương trình cư trú khác. [N1 Điều 18]

Nguồn đối chiếu: N1 Điều 18 và 19; N22. Thời hạn 12 tháng tính từ ngày 16/09/2026, không tính từ ngày từng nhà đầu tư nhận thẻ hoặc ký hợp đồng.

Câu 107. Quy tắc thẩm định giá mới có được dùng để phủ nhận mọi đầu tư đã chứng nhận không?

Điều 19 không cho dùng quy tắc định giá mới hồi tố để bác bỏ đầu tư đã được chứng nhận, trừ khi có dấu hiệu khách quan về giả mạo, giao dịch giả tạo, gian lận hoặc nguồn tiền bất hợp pháp. Trường hợp xem xét lại phải do cơ quan có thẩm quyền thực hiện, bảo đảm thủ tục, quyền bào chữa và quyết định có lý do. [N1 Điều 19]

Câu 108. Thông tin website chính thức khác nghị định mới thì dùng nguồn nào?

Ưu tiên văn bản pháp luật được công bố hợp lệ và các sửa đổi hiện hành đối với điều kiện pháp lý. Một số trang giới thiệu vẫn viện dẫn Nghị định số 722 năm 2020. Nghị định số 17 năm 2026 đã thay thế nghị định đó cùng các sửa đổi; điều kiện cũ chỉ tiếp tục được áp dụng khi đáp ứng điều khoản chuyển tiếp. Khi có khác biệt, cần đối chiếu Công báo và điều khoản liên quan trước khi thực hiện giao dịch. [N1 Điều 18 đến 21; N5; N11]

XI  Gia đình thuế cho thuê và thẩm tra

Câu 109. Người thân đã tồn tại trước phê duyệt nhưng chưa được đưa vào hồ sơ có dùng Điều 17 được không?

Điều 17 nêu con phát sinh do sinh hoặc nhận nuôi sau đó và vợ hoặc chồng kết hôn dân sự sau quyết định phê duyệt. Không nên tự mở rộng cơ chế này cho người đã có quan hệ từ trước nhưng bị bỏ sót. Luật sư phải xác định tuyến bổ sung phù hợp, yêu cầu tài chính, tài liệu và phí; có thể cần thủ tục đoàn tụ riêng. [N1 Điều 17; N6]

Câu 110. Ly hôn có tự động làm người phụ thuộc mất thường trú không?

Điều 17 yêu cầu thông báo ly hôn và các sự kiện thay đổi quan hệ. Cơ quan di trú quyết định riêng việc tiếp tục, thay đổi hoặc chấm dứt quy chế, có lý do và cho người liên quan được trình bày. Không được cam kết chắc chắn giữ thường trú, cũng không được kết luận tự động mất. Quyền sở hữu tài sản chung cần được xử lý riêng. [N1 Điều 17]

Câu 111. Cha mẹ đi kèm có cần đầu tư thêm bằng mức vốn của người chính không?

Không mặc định mỗi cha mẹ phải thực hiện một khoản đầu tư chính mới khi họ được chấp nhận là người phụ thuộc trong cùng hồ sơ. Cần chứng minh quan hệ, phụ thuộc và bảo trợ phù hợp, đồng thời nộp phí, giấy tờ từng người. Nếu họ nộp với tư cách nhà đầu tư chính độc lập thì mỗi người phải đáp ứng mức đầu tư riêng. [N1 Điều 3 và 11; N5; N6]

Câu 112. Thu nhập ngoài Panama có đương nhiên được miễn mọi loại thuế không?

Panama áp dụng nguyên tắc đánh thuế theo nguồn thu nhập: thu nhập phát sinh từ hoạt động hoặc tài sản tại Panama thường thuộc phạm vi thuế Panama, trong khi thu nhập thực sự có nguồn nước ngoài được xem xét theo quy tắc nguồn thu nhập và các ngoại lệ áp dụng. Việc nhận tiền từ nước ngoài hoặc nhận tiền vào tài khoản nước ngoài không tự quyết định nguồn thu nhập. [N21 Điều 694 và quy tắc nguồn thu nhập]

Thường trú QIP không tạo miễn thuế chung. Ví dụ, tiền cho thuê một căn hộ tại Panama không biến thành thu nhập nước ngoài chỉ vì người thuê thanh toán vào tài khoản ở Canada. Các cấu trúc doanh nghiệp có thu nhập thụ động xuyên biên giới cần đánh giá riêng theo luật thuế hiện hành; tài liệu này không xác nhận ưu đãi cho một doanh nghiệp cụ thể. [N19; N25]

Câu 113. Có thường trú Panama có làm mất nghĩa vụ thuế Việt Nam hoặc Canada không?

Không tự động. Việc thay đổi cư trú thuế phải xét theo luật của từng nước, thực tế cư trú, các mối liên hệ và hiệp định có thể áp dụng. Không dùng thẻ QIP để khẳng định đã ngừng là đối tượng nộp thuế tại nước khác. Nên có ý kiến phối hợp của chuyên gia ở các nước liên quan trước khi chuyển nơi ở hoặc bán tài sản. [N8; khuyến nghị tư vấn đa quốc gia không kết luận luật nước ngoài]

Câu 114. Chứng nhận cư trú thuế Panama cần gì ngoài thẻ thường trú?

DGI, tức Dirección General de Ingresos hay Tổng cục Thuế Panama, yêu cầu hồ sơ chứng minh như hộ chiếu, xác nhận xuất nhập cảnh, nhà ở sở hữu hoặc thuê, hóa đơn dịch vụ và các chứng cứ gắn kết khác. Hồ sơ cần nêu năm, mục đích và hoạt động. QIP không tự thay thế thủ tục xin chứng nhận này. [N8]

 

Câu 115. Mua nhà tại Panamá Pacífico để cho thuê: doanh thu dưới 36.000 USD/năm có được miễn thuế không?

Không mặc nhiên được miễn tất cả các loại thuế. Chủ nhà cần phân biệt ba khoản sau:

Loại thuế	Áp dụng thế nào?
Thuế chuyển giao hàng hóa và cung cấp dịch vụ (Impuesto de Transferencia de Bienes Muebles y Servicios — ITBMS)	DGI nêu ngưỡng doanh thu 36.000 USD/năm đối với hoạt động chịu thuế. Tuy nhiên, cho thuê bất động sản dùng riêng làm nơi ở của người thuê, với hợp đồng trên sáu tháng, được miễn ITBMS theo quy định riêng.
Thuế thu nhập — Impuesto sobre la Renta	Tiền cho thuê có thể phải chịu thuế trên thu nhập ròng chịu thuế, sau các khoản khấu trừ được chấp nhận. Miễn ITBMS không đồng nghĩa miễn thuế thu nhập.
Thuế bất động sản — Impuesto de Inmuebles	Là khoản thuế riêng đối với tài sản. Việc miễn hoặc giảm phụ thuộc hồ sơ và căn cứ áp dụng cho bất động sản đó.

 

Quy định miễn ITBMS cho hợp đồng thuê nhà ở trên sáu tháng được DGI công bố; đây không phải ưu đãi chỉ dành riêng cho Panamá Pacífico, và điều kiện miễn này không dựa trên ngưỡng doanh thu 36.000 USD.

Ví dụ 1 — Cho thuê 2.000 USD/tháng, doanh thu dưới 36.000 USD

Giả sử:

Chủ nhà là cá nhân cư trú thuế tại Panama, áp dụng biểu thuế cá nhân thông thường.

Hợp đồng thuê 12 tháng, người thuê sử dụng riêng để ở.

Không có thu nhập chịu thuế khác tại Panama, không có ưu đãi đặc biệt hoặc khoản khấu trừ bổ sung.

Chi phí 6.000 USD trong ví dụ được cơ quan thuế chấp nhận toàn bộ.

Phép tính	Số tiền
Doanh thu: 2.000 × 12 tháng	24.000 USD
Trừ chi phí được khấu trừ	6.000 USD
Thu nhập ròng chịu thuế	18.000 USD
Thuế thu nhập: (18.000 − 11.000) × 15%	1.050 USD
Thu nhập còn lại sau chi phí và thuế thu nhập	16.950 USD

 

Trong ví dụ này, ITBMS được miễn do đáp ứng điều kiện thuê nhà ở; nhưng thuế thu nhập vẫn là 1.050 USD, dù doanh thu chỉ 24.000 USD/năm. Biểu thuế cá nhân của DGI áp dụng mức 0% đến 11.000 USD thu nhập ròng chịu thuế và 15% trên phần vượt 11.000 USD đến 50.000 USD.

Ví dụ 2 — Cho thuê 4.000 USD/tháng, doanh thu trên 36.000 USD

Giữ nguyên các giả định trên, nhưng doanh thu và chi phí thay đổi:

Phép tính	Số tiền
Doanh thu: 4.000 × 12 tháng	48.000 USD
Trừ chi phí được khấu trừ	12.000 USD
Thu nhập ròng chịu thuế	36.000 USD
Thuế thu nhập: (36.000 − 11.000) × 15%	3.750 USD
Thu nhập còn lại sau chi phí và thuế thu nhập	32.250 USD

 

Dù doanh thu vượt 36.000 USD, hợp đồng vẫn được miễn ITBMS nếu đáp ứng điều kiện nhà ở dùng riêng để ở và thời hạn trên sáu tháng. Thuế thu nhập trong ví dụ vẫn được tính riêng là 3.750 USD. Hai số tiền còn lại trong bảng chưa phản ánh các khoản chi khác ngoài giả định.

Vậy ưu đãi riêng của Panamá Pacífico có áp dụng cho chủ nhà không?

Luật về Panamá Pacífico có ưu đãi dành cho doanh nghiệp trong khu, nhà phát triển và đơn vị vận hành, với phạm vi hoạt động và ngoại lệ cụ thể. Những quy định đó không tự động chứng minh một cá nhân mua căn hộ rồi cho thuê được miễn thuế thu nhập dưới 36.000 USD/năm.

Nếu nhà đầu tư được giới thiệu một ưu đãi riêng cho căn hộ hoặc cấu trúc sở hữu cụ thể, cần xác định bằng văn bản loại thuế được miễn, điều luật, người được hưởng và điều kiện duy trì. Các ví dụ trên áp dụng quy tắc thông thường theo những giả định đã nêu; không xác nhận một miễn thuế thu nhập đặc thù của Panamá Pacífico. [N16 đến N20]

Nguồn đối chiếu: N16 về miễn thuế hàng hóa và dịch vụ cho thuê nhà ở; N17 về ngưỡng doanh thu; N18 về biểu thuế; N19 về thu nhập và chi phí; N20 về phạm vi ưu đãi Panamá Pacífico. Nếu chủ nhà là pháp nhân hoặc không cư trú thuế tại Panama, cần tính lại theo chế độ áp dụng cho chủ thể đó.

Câu 116. Những giấy tờ nào cần yêu cầu trước khi chọn một dự án khách sạn?

Nên yêu cầu hồ sơ pháp nhân bên bán, quyền đối với đất và dự án, giấy phép liên quan, mẫu hợp đồng, cơ chế sở hữu, ủy thác hoặc bảo đảm, tiến độ và thời hạn đăng ký, chi phí định kỳ cùng cơ chế thoái vốn. Luật sư độc lập cần đối chiếu cấu trúc với Điều 4 đến 7. Đây là danh mục thẩm tra thực hành, không phải xác nhận một dự án đã đủ điều kiện. [N1 Điều 4 đến 7; khuyến nghị thẩm tra]

Câu 117. Lợi nhuận cam kết hoặc quyền lưu trú khách sạn có phải quyền lợi do luật QIP quy định không?

Không. Lợi nhuận, số đêm ở, phí quản lý và mua lại là điều khoản thương mại của từng dự án. Chúng cần được ghi rõ trong hợp đồng và đánh giá khả năng thực hiện; không lấy từ tài liệu giới thiệu để coi là nghĩa vụ đã được Nhà nước bảo đảm. Phê duyệt di trú không xác nhận chất lượng đầu tư. [Phân biệt điều kiện N1 với điều khoản hợp đồng dự án]

Câu 118. Nếu hồ sơ bị từ chối thì có được hoàn toàn bộ vốn và phí không?

Không có bảo đảm chung hoàn toàn bộ từ luật QIP. Phải tách khoản nộp nhà nước, phí luật sư, phí dịch vụ và vốn đầu tư; mỗi khoản có căn cứ và điều kiện hoàn khác nhau. Trước khi thanh toán, cần có điều khoản bằng văn bản về từ chối di trú, kiểm tra nguồn tiền không đạt, chậm dự án và trách nhiệm từng bên. [N1 Điều 11; khuyến nghị thỏa thuận hoàn phí và hoàn vốn]

Câu 119. GBIIS có thể bảo đảm phê duyệt hoặc thay luật sư Panama quyết định tính hợp lệ không?

Không. GBIIS điều phối tư vấn và kết nối nhà đầu tư với luật sư, tổ chức tài chính hoặc nhà phát triển phù hợp; GBIIS không phải hãng luật. Luật sư có giấy phép đánh giá hồ sơ, còn cơ quan Panama quyết định chứng nhận và cư trú. Bất kỳ thời gian hoặc kết quả dự kiến nào phải được giải thích đúng điều kiện, không dùng như cam kết phê duyệt. [N1 Điều 3 và 15; phạm vi dịch vụ GBIIS]

Câu 120. Trước khi chuyển tiền và nộp hồ sơ cần chốt những nội dung nào bằng văn bản?

Cần chốt loại hình và mức vốn đủ điều kiện, quyền sở hữu và nguồn tiền, tư cách từng người phụ thuộc, giá trị ròng tài sản, hợp đồng và cơ chế bảo vệ vốn, bảng phí, thời hạn nộp và trách nhiệm sau phê duyệt. Nếu xin theo quy định chuyển tiếp, phải chốt chứng cứ ngày giao dịch và hạn nộp. Với dự án cụ thể, yêu cầu luật sư xác nhận bằng hồ sơ hiện hành trước khi thực hiện. [N1 Điều 2 đến 19; khuyến nghị thực hành]

XII  Hộ chiếu đặc biệt và xác nhận ngân hàng

Câu 121. Thường trú nhân QIP có thể xin hộ chiếu đặc biệt của Panama không và quyền lợi là gì?

Có. Luật số 493 ngày 28/10/2025, có hiệu lực từ 29/10/2025, bổ sung cơ sở cấp hộ chiếu đặc biệt cho người nước ngoài đã được chấp thuận thường trú QIP và người phụ thuộc được Cơ quan Di trú Quốc gia Panama công nhận. Người đủ điều kiện phải thực hiện thủ tục xin cấp riêng. [N12 Điều 1 đến 4]

Hộ chiếu đặc biệt là giấy tờ gì

Tên tiếng Tây Ban Nha là Pasaporte Especial. Đây là giấy tờ đi lại do Panama cấp cho người nước ngoài thuộc nhóm luật định, khác với hộ chiếu phổ thông cấp cho công dân Panama. Quốc gia cấp giấy tờ và quốc tịch người mang là hai thông tin khác nhau. Luật quy định rõ hộ chiếu đặc biệt không thay thế hộ chiếu phổ thông và không cấp quốc tịch. Nhà đầu tư Việt Nam được cấp giấy tờ này chưa trở thành công dân Panama thông qua việc cấp đó. [N12 Điều 1 đến 3]

Nội dung	Hộ chiếu đặc biệt QIP	Hộ chiếu phổ thông Panama
Đối tượng	Người nước ngoài thuộc diện QIP và người phụ thuộc đủ điều kiện	Công dân Panama
Cơ sở cấp	Tình trạng cư trú được công nhận và thủ tục áp dụng	Quốc tịch Panama và thủ tục áp dụng
Chứng minh quốc tịch Panama	Không	Có
Quyền đi lại	Theo việc công nhận giấy tờ và điều kiện nhập cảnh của từng nước	Theo quy định dành cho công dân mang hộ chiếu phổ thông Panama

 

Vì sao có cơ chế dành cho nhà đầu tư QIP

Quốc hội Panama giải thích trong quá trình xây dựng luật rằng cơ chế này nhằm tăng sức hấp dẫn của diện Nhà đầu tư đủ điều kiện và thu hút đầu tư nước ngoài. Điểm đặc biệt là mở cơ sở cấp giấy tờ đi lại cho một nhóm người nước ngoài có tình trạng cư trú được công nhận; đây không phải cơ chế nhập quốc tịch bằng đầu tư. Luật còn đề cập nhóm rentistas retirados, tức người nghỉ hưu theo diện có nguồn thu nhập đủ điều kiện, và người phụ thuộc của họ. [N12; N23]

 

Quyền lợi được luật xác lập

Nhà đầu tư có cơ sở pháp lý để xin thêm giấy tờ đi lại do Panama cấp khi đáp ứng yêu cầu về tình trạng cư trú và thủ tục. Người phụ thuộc được cơ quan di trú công nhận cũng nằm trong phạm vi được xem xét. Đây là quyền lợi bổ sung cho diện cư trú đủ điều kiện; không phải quyền mặc nhiên của mọi thường trú nhân tại Panama. [N12 Điều 2 và 3]

Việc sử dụng để đi nước ngoài phụ thuộc nước đến có công nhận đúng loại giấy tờ này hay không và yêu cầu thị thực đối với người mang. Công nhận giấy tờ đi lại và miễn thị thực là hai vấn đề khác nhau. Chưa xác minh được danh sách miễn thị thực chính thức dành riêng cho hộ chiếu đặc biệt QIP; không dùng số quốc gia miễn thị thực của hộ chiếu phổ thông Panama để mô tả quyền lợi này. [N12; N24]

Ví dụ về quyền lợi của gia đình

Anh Minh là công dân Việt Nam, được cấp thường trú QIP; vợ và con được công nhận là người phụ thuộc. Gia đình anh thuộc nhóm có cơ sở xin hộ chiếu đặc biệt, nếu hoàn thành thủ tục áp dụng. Nếu được cấp, họ có thêm giấy tờ đi lại do Panama cấp nhưng chưa có quốc tịch Panama vì việc cấp giấy tờ này. Trước một chuyến đi quốc tế, họ vẫn cần kiểm tra việc công nhận giấy tờ và điều kiện thị thực tại nước đến. Quyền thường trú của họ xuất phát từ quyết định di trú QIP, không phải từ hộ chiếu đặc biệt.

Thủ tục và thời hạn

Luật yêu cầu xuất trình quyết định hành chính do cơ quan di trú cấp và xác thực, xác nhận tình trạng cư trú; nộp phí, lệ phí; hoàn thành biểu mẫu và các yêu cầu của quy định triển khai. Hộ chiếu không tự động được cấp cùng quyết định thường trú. Hiệu lực được luật gắn với thời gian duy trì giấy phép; không nên hiểu là cuốn hộ chiếu có giá trị vĩnh viễn. [N12 Điều 3]

Phạm vi đã xác minh đến 20/10/2026

Đã xác minh cơ sở pháp luật về đối tượng, điều kiện nền tảng và giới hạn quốc tịch. Chưa xác minh đầy đủ bằng hướng dẫn chính thức về lịch tiếp nhận, mức phí áp dụng, thời gian cấp, thời hạn in trên mẫu đang phát hành và phạm vi công nhận quốc tế. Vì vậy, tài liệu ghi nhận quyền xin cấp theo luật; không cam kết cấp ngay, miễn thị thực tương đương công dân Panama, ưu đãi thuế mới hoặc rút ngắn điều kiện nhập quốc tịch.

Câu 122. Hộ chiếu đặc biệt có đồng nghĩa đã nhập quốc tịch Panama không?

Không. Điều 3 Luật số 493, sửa Điều 24 Luật số 32, nêu rõ hộ chiếu đặc biệt không thay hộ chiếu phổ thông và không cấp quốc tịch. Cần phân biệt thẻ thường trú, hộ chiếu đặc biệt cho người nước ngoài và hộ chiếu phổ thông của công dân Panama. Việc xin nhập quốc tịch vẫn phải theo Hiến pháp và thủ tục riêng. [N12 Điều 3; N3 Điều 10]

Câu 123. Muốn xin hộ chiếu đặc biệt theo Luật số 493 cần gì?

Luật yêu cầu chứng minh quy chế di trú bằng quyết định hành chính do Cơ quan Di trú cấp và xác thực, nộp lệ phí, hoàn thiện biểu mẫu cùng các yêu cầu của quy định thi hành. Không cấp tự động cùng ngày duyệt QIP. Trước khi tư vấn thời gian hoặc thu phí, phải xác nhận trực tiếp với Cơ quan Hộ chiếu về thủ tục và việc tiếp nhận đang áp dụng. [N12 Điều 2 và 3; giới hạn xác minh triển khai thực tế]

Câu 124. Hộ chiếu đặc biệt có bảo đảm miễn visa như hộ chiếu công dân Panama không?

Không có cơ sở từ Luật số 493 để bảo đảm quyền miễn visa tương đương hộ chiếu phổ thông Panama hoặc một số lượng quốc gia cụ thể. Việc chấp nhận giấy thông hành và miễn visa do từng nước đến quyết định. Phải xác nhận đúng loại giấy tờ với cơ quan lãnh sự và hãng bay; không áp dụng số lượng quốc gia miễn thị thực của hộ chiếu công dân Panama cho giấy tờ này. [N12 Điều 3; giới hạn của nguồn luật đã kiểm tra]

Câu 125. Hộ chiếu đặc biệt có thời hạn độc lập với quy chế cư trú không?

Luật số 493 gắn hiệu lực hộ chiếu đặc biệt với thời hạn được phép lưu trú hoặc cư trú. Điều đó không cho phép bỏ qua việc duy trì tư cách QIP hoặc các yêu cầu cấp đổi giấy tờ. Chưa xác minh được biểu phí, mẫu hộ chiếu và thời hạn in trên từng loại giấy tờ đang được cấp; cần cơ quan có thẩm quyền xác nhận trước khi tư vấn giao dịch cụ thể. [N12 Điều 3]

Câu 126. Xác nhận ngân hàng cho hồ sơ QIP nên có những thông tin nào?

Thông tư số 2025-0075 của Cơ quan Giám sát Ngân hàng hướng dẫn thông tin như tên khách hàng hoặc người hưởng lợi cuối cùng, số hộ chiếu, mục đích đầu tư, số tiền, ngày nhận vốn hoặc đầu tư, nước xuất xứ của tiền và thời hạn xác nhận. Cần đối chiếu thêm điều kiện Nghị định số 17 năm 2026; mẫu theo thông tư cũ không thay thế yêu cầu mới. [N13; N1 Điều 9 và 11]

Thuật ngữ và cơ quan liên quan

Thuật ngữ	Nghĩa tiếng Việt và cách hiểu
Qualified Investor Program (QIP)	Chương trình Nhà đầu tư đủ điều kiện. Tên pháp lý tiếng Tây Ban Nha là Inversionista Calificado.
Permanent Residence (PR)	Tư cách thường trú; khác với thẻ nhận diện, cư trú thuế và quốc tịch.
Ministerio de Comercio e Industrias (MICI)	Bộ Thương mại và Công nghiệp Panama; phụ trách chứng nhận đầu tư.
Servicio Nacional de Migración (SNM)	Cơ quan Di trú Quốc gia Panama; phụ trách xét cư trú.
Dirección General de Ingresos (DGI)	Tổng cục Thuế Panama.
Impuesto de Transferencia de Bienes Muebles y Servicios (ITBMS)	Thuế chuyển giao hàng hóa và cung cấp dịch vụ; trong tài liệu gọi ngắn là thuế hàng hóa và dịch vụ.
Impuesto sobre la Renta (ISR)	Thuế thu nhập; cần phân biệt với ITBMS.
Solvencia Económica Propia	Diện cư trú dựa trên năng lực tài chính cá nhân; một diện riêng với QIP.
Pasaporte Especial	Hộ chiếu đặc biệt dành cho người nước ngoài thuộc nhóm luật định; không cấp quốc tịch.
Beneficial owner	Chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng; hồ sơ cần thể hiện quyền sở hữu và kiểm soát thực tế.
Fideicomiso và fiduciario	Cơ chế ủy thác tài sản và đơn vị nhận ủy thác.
Promissory Sale and Purchase Agreement (PSPA)	Hợp đồng cam kết mua bán; không đồng nhất với quyền sở hữu đã đăng ký.
Standby letter of credit	Thư tín dụng dự phòng; phải kiểm tra điều kiện yêu cầu thanh toán.
Apostille	Chứng nhận theo Công ước La Hay; chỉ áp dụng khi điều ước và quan hệ giữa các nước cho phép.
Due diligence	Thẩm tra pháp lý, nguồn tiền hoặc giao dịch theo phạm vi công việc được xác định.
Know Your Customer (KYC)	Nhận biết khách hàng; không thay thế quyết định phê duyệt của cơ quan di trú.
Registro Único de Contribuyentes (RUC)	Mã đăng ký người nộp thuế Panama.
Autoridad Nacional de Administración de Tierras (ANATI)	Cơ quan Quản lý Đất đai Quốc gia Panama.
Superintendencia del Mercado de Valores (SMV)	Cơ quan Giám sát Thị trường Chứng khoán Panama.
Capital gain và tax residence	Lãi vốn và cư trú thuế; cần xác định riêng với vốn đầu tư và thường trú di trú.

 

Nguồn chính thức và phạm vi xác minh

Đối chiếu đến ngày 20/10/2026. N1 là căn cứ chính cho điều kiện QIP. Các nguồn thuế, lao động, đoàn tụ và hộ chiếu có phạm vi riêng. Hướng dẫn thủ tục hoặc bài giới thiệu không được dùng thay nội dung luật hiện hành khi có khác biệt. Một đường dẫn không truy cập được tại thời điểm đọc không làm thay đổi hiệu lực văn bản đã công bố; có thể tra cứu theo số Công báo và tên văn bản.

 

N1  Nghị định số 17 ngày 08/09/2026

Công báo số 30613 ngày 16/09/2026. Đối chiếu các Điều 1 đến 21, trọng tâm vốn tự có; mức đầu tư; định giá; hợp đồng cam kết mua; chứng khoán; tiền gửi; nghĩa vụ; quốc tịch; thời hạn; người phụ thuộc và chuyển tiếp.

Mở nguồn chính thức N1

N2  Nghị định luật số 3 ngày 22/02/2008

Luật nền về di trú. Đối chiếu Điều 28 về hồ sơ chung, Điều 31 về căn cứ hủy cư trú và Điều 34 về chứng từ thủ tục. Danh mục pháp luật chính thức dưới đây; quy định vắng mặt cũng được trích trên các biểu mẫu chính thức của SNM.

Mở nguồn chính thức N2

N3  Hiến pháp hiện hành của Panama

Nguồn Tribunal Electoral. Đối chiếu các Điều 8 đến 13 về quốc tịch và các quy định liên quan gia đình. Các Điều 9 và 10 là căn cứ phân biệt quốc tịch theo nơi sinh, cha mẹ và nhập tịch.

Mở nguồn chính thức N3

N4  Bộ Lao động và Phát triển Lao động Panama

Danh mục giấy phép lao động, trong đó có loại 4B cho người cư trú là nhà đầu tư đủ điều kiện; tham khảo yêu cầu hiện hành trước khi làm việc.

Mở nguồn chính thức N4

N5  MICI giới thiệu chương trình QIP

Dùng để đối chiếu nhóm người phụ thuộc, hình thức nộp từ nước ngoài và nghĩa vụ chung. Trang còn có phần mức vốn và căn cứ trước nghị định mới; không dùng các phần đó thay N1.

Mở nguồn chính thức N5

N6  Cơ quan Di trú hướng dẫn người phụ thuộc

Điều 224 và chứng cứ quan hệ, học tập, phụ thuộc. Đây là thủ tục đoàn tụ chung; không dùng các mức phí trong biểu mẫu này thay mức QIP.

Mở nguồn chính thức N6

N7  Nghị quyết số 51973 ngày 10/09/2026

Công báo số 30613 B ngày 16/09/2026. Thủ tục và quản lý hồ sơ nhập quốc tịch điện tử; không đồng nghĩa mọi bước đều từ xa.

Mở nguồn chính thức N7

N8  DGI hướng dẫn chứng nhận cư trú thuế

Trang câu hỏi và trả lời về hồ sơ cá nhân và pháp nhân. Dùng cho thủ tục chứng nhận, không coi việc có thẻ QIP là đủ điều kiện thuế.

Mở nguồn chính thức N8

N9  DGI hướng dẫn Mẫu 107 về lãi vốn

Đối chiếu cách phân biệt giao dịch và khoản nộp trước; không áp dụng một công thức cho mọi hoạt động bán tài sản.

Mở nguồn chính thức N9

N10  Bộ Kinh tế và Tài chính giới thiệu DGI

Đối chiếu thông tin về giao dịch bất động sản và tiêu chí trên 183 ngày cùng các chứng cứ cư trú thuế. Thuế cuối cùng phải áp dụng luật và ngoại lệ đúng giao dịch.

Mở nguồn chính thức N10

N11  Cơ sở pháp luật chính thức về Nghị định số 17

Xác nhận ngày ban hành, Công báo và việc thay thế Nghị định số 722 cùng sửa đổi. Ưu tiên ngày ghi trong Công báo khi nhãn trên danh mục web có sai khác.

Mở nguồn chính thức N11

N12  Luật số 493 ngày 28/10/2025

Công báo số 30397 A ngày 29/10/2025. Điều 1 đến 4 sửa Điều 20, 23, 24, 25 Luật 32/2013 về hộ chiếu đặc biệt.

Mở nguồn chính thức N12

N13  Thông tư ngân hàng số 2025 0075

Cơ quan Giám sát Ngân hàng Panama hướng dẫn thông tin trong xác nhận ngân hàng QIP. Thông tư viện dẫn khung cũ nên phải đọc cùng điều kiện N1 mới.

Mở nguồn chính thức N13

N14  Luật số 33 ngày 30/06/2010

Điều 2 sửa Điều 701 Bộ luật Thuế: thuế lãi vốn, khoản nộp trước 3%, lựa chọn thuế cuối cùng và nộp thừa.

Mở nguồn chính thức N14

N15  DGI hướng dẫn Mẫu 106

Cơ sở tính thuế chuyển nhượng bất động sản, giá trị địa chính và hệ số điều chỉnh theo số năm.

Mở nguồn chính thức N15

N16  DGI về dịch vụ được miễn ITBMS

Cho thuê dùng riêng làm nhà ở với hợp đồng trên sáu tháng; phân biệt với thuế thu nhập.

Mở nguồn chính thức N16

N17  DGI giải thích thuế hàng hóa và dịch vụ

Ngưỡng doanh thu 36.000 balboa đối với hoạt động chịu thuế; đây không phải ngưỡng miễn thuế thu nhập.

Mở nguồn chính thức N17

N18  DGI về biểu thuế thu nhập

Biểu thuế cá nhân trên thu nhập ròng chịu thuế và mức thuế doanh nghiệp thông thường.

Mở nguồn chính thức N18

N19  DGI về thu nhập và chi phí tính thuế

Thu nhập cho thuê thuộc nhóm thu nhập; chi phí được trừ phải đáp ứng quy định.

Mở nguồn chính thức N19

N20  Luật số 31 ngày 22/06/2009 sửa Luật 41/2004

Điều 4 và 5 sửa Điều 58, 60: đối tượng và phạm vi ưu đãi thuế Panamá Pacífico; không tạo ngưỡng miễn thuế thu nhập nhà cho thuê 36.000 USD áp dụng chung.

Mở nguồn chính thức N20

N21  Luật số 6 ngày 02/02/2005 và quy tắc nguồn thu nhập

Điều 13 sửa Điều 694 Bộ luật Thuế về thu nhập phát sinh tại Panama; phải đọc cùng sửa đổi và ngoại lệ hiện hành, gồm phạm vi tại N25.

Mở nguồn chính thức N21

N22  Khung Solvencia Económica Propia

Cơ quan Di trú hướng dẫn diện năng lực tài chính cá nhân theo Điều 191 và 194 của Nghị định 320/2008. Dùng để giải thích tên diện; không thay điều kiện chuyển sang QIP.

Mở nguồn chính thức N22

N23  Quốc hội giải thích mục đích hộ chiếu đặc biệt

Thông tin ngày 25/09/2025 trong quá trình xây dựng luật. Chỉ dùng giải thích mục đích chính sách; điều kiện pháp lý lấy từ luật được ban hành tại N12.

Mở nguồn chính thức N23

N24  Hội đồng Liên minh châu Âu về giấy tờ đi lại

Danh mục công nhận giấy tờ đi lại và khả năng cấp thị thực. Không dùng trang này để khẳng định một hộ chiếu QIP đã được chấp nhận hoặc miễn thị thực.

Mở nguồĐầu Tư Định Cư Panama QIP 2026: 126 Câu Hỏi Về Điều Kiện Và Thường Trún chính thức N24

N25  Nghị định số 32 ngày 02/09/2026 triển khai Luật 526/2026

Công báo số 30603 B. Quy tắc hiện diện kinh tế thực chất đối với một số khoản thu nhập thụ động nước ngoài của pháp nhân thuộc nhóm đa quốc gia; không coi đây là thay đổi chung cho mọi cá nhân QIP.

Mở nguồn chính thức N25

Những nội dung phải xác nhận theo hồ sơ

Tài liệu chưa xác nhận một dự án thương mại cụ thể đủ điều kiện QIP nếu chưa có bộ hợp đồng và hồ sơ pháp lý hiện hành; lợi nhuận, mua lại, quyền lưu trú và hoàn phí là nội dung phải đọc trong hợp đồng.

Cơ sở pháp luật về hộ chiếu đặc biệt đã được xác minh; thủ tục tiếp nhận thực tế, phí, thời gian cấp và quyền đi lại theo từng nước cần xác nhận trước khi sử dụng. Tài liệu không ghi nhận quyền miễn thuế thu nhập riêng dưới 36.000 USD cho mọi chủ nhà tại Panamá Pacífico.

Các ví dụ thuế có giả định cụ thể về chủ thể, giá vốn, chi phí và cơ sở tính thuế. Thay đổi giả định có thể thay đổi kết quả. Người đọc cần được đánh giá theo tình trạng cư trú thuế và giao dịch thực tế.